Kazanımlar
- ÇEİD.1.1. Yaşadığı çevrenin bir parçası olduğunu gözlemlerine dayanarak fark eder.
İçerik çerçevesi
- Öğrencilerin, gözlemlerine dayanarak insanla doğa arasındaki etkileşime örnekler vermesi sağlanır.
- Toplam hafta
- 42
- Ders haftası
- 37
- Tatil haftası
- 5
- Ünite / tema
- 7
- Konu
- 35
- Kazanım
- 36
2025-2026 yılı tamamlandı
Bu planın son haftası 22 – 26 Haziran 2026 tarihlerindeydi. Plan aşağıda tam olarak duruyor; bir sonraki eğitim öğretim yılının planları yayımlandığında bu sayfa güncellenecek.
Planı indirin
42 haftanın tamamı, 36 kazanımla birlikte — yazdırmaya hazır PDF. Düzenlenebilir Word (.docx) hâlini DersTakip uygulamasından alabilirsiniz.
Ünite ve tema dağılımı
Yılın hangi bölümünde hangi ünitenin olduğunu görmek için özet tablo.
| Ünite / tema | Hafta aralığı | Süre | Kazanım |
|---|---|---|---|
| ÇEİD.1. ÜNİTE: İNSAN VE DOĞAİnsan ve Doğa Arasındaki Etkileşim · İnsan ve Doğa Arasındaki Etkileşimin Yönleri · Canlı ve Cansız Varlıklar Arasındaki Etkileşim · Doğal Denge ve Korunması · Doğal Dengeyi Etkileyen Davranışlar ve Çevre Etiği | 1–5 | 5 hafta | 6 |
| ÇEİD.2. ÜNİTE: DÖNGÜSEL DOĞADoğal Kaynaklar · Madde Döngüsü ve Enerji Akışı · Döngülerdeki Aksaklıkların Etkileri · Ünite Değerlendirmesi ve Proje Çalışmaları | 6–11 | 5 hafta | 5 |
| ÇEİD.3. ÜNİTE: ÇEVRE SORUNLARIÜretim-Tüketim Dengesi ve Yaşam Döngüsü Analizi · Atık, Çöp, Kirlilik ve İsraf Kavramları · Kirlilik Türleri · Ekolojik Ayak İzi · Yerel ve Küresel Çevre Sorunları · Çevre Kirliliğinin İnsan Hayatına Etkileri | 12–17 | 6 hafta | 6 |
| ÇEİD.4. ÜNİTE: KÜRESEL İKLİM DEĞİŞİKLİĞİSera Gazları ve Etkileri · Küresel Isınma · İklim Değişikliği ve Küresel Isınma İlişkisi · İklim Değişikliğinin Etkileri · İklim Değişikliği ve Afetler | 18–25 | 6 hafta | 6 |
| ÇEİD.5. ÜNİTE: İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE TÜRKİYEİklim Değişikliğinin Türkiye'deki Etkileri · İklim Değişikliği ile Mücadele: Ulusal ve Uluslararası Çalışmalar · İklim Değişikliğinin Etkilerini Azaltmaya Yönelik Önlemler · İklim Değişikliği ile Mücadelede Bireysel Sorumluluklar · Toplumsal Farkındalık Projeleri · Ünite Değerlendirmesi ve Proje Sunumları | 26–32 | 6 hafta | 5 |
| ÇEİD.6. ÜNİTE: SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA VE ÇEVRE DOSTU TEKNOLOJİLERSürdürülebilir Yaşam ve Gelecek Nesiller · Su Kaynaklarının Sürdürülebilir Kullanımı ve Su Okuryazarlığı · Kaynakların Sürdürülebilir Kullanımı ve Kalkınma · Geri Dönüşüm ve Geri Kazanım · İleri Dönüşüm ve Atık Malzemelerden Ürün Tasarımı · Sürdürülebilir Kalkınma Örnekleri ve Çevre Dostu Teknolojiler · Sürdürülebilir Kalkınma Projeleri · Çevre, İklim ve Sürdürülebilir Kalkınma ile İlgili Kariyer Alanları | 33–41 | 8 hafta | 8 |
| Genel Tekrar ve Yıl Sonu DeğerlendirmeDönem boyunca işlenen konuların tekrarı ve projelerin sunumu. | 42 | 1 hafta | 0 |
Hafta hafta plan
42 hafta, tatiller dahil.
ÇEİD.1. ÜNİTE: İNSAN VE DOĞA
1–5. hafta8 Eylül – 10 Ekim 20256 kazanım
Kazanımlar
- ÇEİD.1.2. İnsan ve doğa arasındaki etkileşimin olumlu ve olumsuz yönlerini tartışır.
İçerik çerçevesi
- a) İnsan ve doğa arasındaki etkileşim ele alınırken doğal ve yapay çevreye değinilir.
- b) Plansız yerleşme, sanayileşme, ulaşım vb. faaliyetlerin doğaya olumlu ve olumsuz etkilerine değinilir.
- c) Doğanın insana olumlu ve olumsuz etkilerine yönelik yerel ve küresel örnekler üzerinde durulur.
Kazanımlar
- ÇEİD.1.3. Yaşadığı çevrede canlı ve cansız varlıklar arasındaki sürekli etkileşime örnekler verir.
İçerik çerçevesi
- a) Canlı-canlı ve canlı-cansız etkileşimleri üzerinde durulur.
- b) Okul dışı öğrenme ortamları (millî parklar, botanik bahçeleri, doğal anıtlar vb.) ziyaret edilerek öğrencilerin bu etkileşime örnekler vermesi sağlanır.
Kazanımlar
- ÇEİD.1.4. Doğanın hassas bir dengeye sahip olduğu ile ilgili çıkarım yapar.
- ÇEİD.1.5. Doğal dengenin korunmasına yönelik toplumsal farkındalık oluşturacak bir proje tasarlar.
İçerik çerçevesi
- Detayları verilmeden üretici, tüketici ve ayrıştırıcıların doğal denge üzerindeki rollerine değinilir.
- Ülkemizde ve dünyada doğal dengenin korunmasına yönelik yapılan çalışmalardan yararlanılması sağlanır.
Kazanımlar
- ÇEİD.1.6. Doğal dengeyi olumsuz etkileyecek davranışları güncel örnekler üzerinden tartışır.
İçerik çerçevesi
- a) Doğal dengeyi olumsuz etkileyecek davranışlar ikilemler yoluyla çevre etiği açısından ele alınır.
- b) Doğal dengeyi korumaya yönelik tutum ve davranışların geliştirilmesinde sorumlu olduklarını fark etmeleri beklenir.
ÇEİD.2. ÜNİTE: DÖNGÜSEL DOĞA
6–11. hafta13 Ekim – 21 Kasım 20255 kazanım
Kazanımlar
- ÇEİD.2.1. Yakın çevresindeki doğal kaynaklara gözlem sonuçlarından faydalanarak örnek verir.
- ÇEİD.2.2. Yeryüzündeki doğal kaynakları yaptığı araştırma sonuçlarına dayanarak gruplandırır.
İçerik çerçevesi
- Öğrencilerin, yaşadıkları yerdeki doğal kaynaklarla ilgili gözlem sonuçlarını paylaşmaları sağlanır.
- Öğrencilerin hava, su, toprak, güneş, rüzgâr, bitki, petrol, doğal gaz, kömür vb. doğal kaynaklardan örnekler vermeleri ve bu örnekleri gruplandırmaları istenir.
Kazanımlar
- ÇEİD.2.3. Doğal kaynakların madde döngüsü ve enerji akışı ile süreklilik kazandığını fark eder.
İçerik çerçevesi
- a) Bitki, hava, su, toprak vb. doğal kaynakların doğal koşullar altında madde döngüsü aracılığıyla sürdürülebilir olduğunu fark etmeleri beklenir.
- b) Su döngüsü örneği verilerek madde döngülerini fark etmeleri sağlanır.
Kazanımlar (aynı)
- ÇEİD.2.3. Doğal kaynakların madde döngüsü ve enerji akışı ile süreklilik kazandığını fark eder.
İçerik çerçevesi
- c) Güneşin doğadaki temel enerji kaynağı olduğu vurgulanır.
- ç) Fotosentez, enerji santralleri, ekoloji piramidi vb. konuların detaylarına girilmeden madde döngüsü ve enerji akışındaki rolleri fark ettirilir.
Kazanımlar
- ÇEİD.2.4. Madde döngüsündeki ve enerji akışındaki aksamanın doğal yaşama etkisi ile ilgili çıkarımlar yapar.
İçerik çerçevesi
- Su döngüsünde ortaya çıkabilecek olumsuz etkileşimlerin araştırılarak elde edilen sonuçların sosyal, ekonomik ve çevresel boyutlarıyla tartışılması sağlanır.
İçerik çerçevesi
- İkinci ünite olan Döngüsel Doğa'nın genel tekrarı yapılır ve ünite ile ilgili proje çalışmaları tamamlanır.
ÇEİD.3. ÜNİTE: ÇEVRE SORUNLARI
12–17. hafta24 Kasım 2025 – 2 Ocak 20266 kazanım
Kazanımlar
- ÇEİD.3.1. Günlük hayattaki üretim ve tüketim arasındaki dengenin önemini fark eder.
İçerik çerçevesi
- a) Yaşam döngüsü analizi kavramı açıklanır.
- b) Seçilecek tüketim maddelerinin yaşam döngüsü analizleri yapılır. Günlük hayatta kullanılan kâğıt, plastik poşet, bilgisayar ve kot pantolon gibi ürünlerin üretim aşamalarında kullanılan doğal kaynaklar (enerji, su, madenler vb.) ile üretim sonucunda ortaya çıkan atıkların varlığı vurgulanır.
Kazanımlar
- ÇEİD.3.2. Atık, çöp ve kirlilik kavramlarını ayırt eder.
İçerik çerçevesi
- a) Atık, çöp ve kirliliğin tüketimle ilişkisine değinilir.
- b) İsraf (su, ekmek, teknoloji, elektrik israfı vb.) kavramına değinilir.
Kazanımlar
- ÇEİD.3.3. Atık ve çöpün hava, su, toprak kirliliğine ve radyoaktif kirliliğe neden olduğunu fark eder.
Kazanımlar
- ÇEİD.3.4. Ekolojik ayak izi kavramını örneklerle açıklar.
İçerik çerçevesi
- Öğrencinin ekolojik ayak izini hava, su, gıda, enerji, atıklar (organik atıklar, katı atıklar, tehlikeli atıklar vb.) üzerinden kendi tüketim alışkanlıkları ile hesaplaması sağlanır. Ekolojik ayak izi hesaplamasının güvenilir dijital kaynaklar kullanılarak yapılması önerilir.
Kazanımlar
- ÇEİD.3.5. Yerel ve küresel çevre sorunlarını örneklerle açıklar.
Kazanımlar
- ÇEİD.3.6. Çevre kirliliğine bağlı olarak ortaya çıkan sorunları ve bu sorunların insan hayatı üzerindeki etkilerini açıklar.
İçerik çerçevesi
- a) Nüfus artışının, çarpık kentleşmenin, sanayileşmenin, değişen tüketim alışkanlıklarının çevre sorunları üzerindeki etkisine değinilir.
- b) Öğrencilerin, güncel bir çevre sorunu ile ilgili ulusal ve/veya uluslararası araştırma sonuçlarından yararlanarak sunum yapmaları sağlanır.
ÇEİD.4. ÜNİTE: KÜRESEL İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ
18–25. hafta5 Ocak – 27 Şubat 20266 kazanım
Kazanımlar
- ÇEİD.4.1. Sera gazlarının artışına neden olan olayları sorgular.
İçerik çerçevesi
- a) Öğrencilerin, çevre sorunlarına neden olan sera gazlarını ifade etmeleri beklenir.
- b) Belirli düzeyde sera gazının atmosferdeki sıcaklığın korunması açısından gerekli olduğu ifade edilir.
- c) Sera gazlarının artışına fosil yakıt kullanımı, ormansızlaşma, aşırı gübre kullanımı, endüstriyel amaçlı yetiştirilen hayvanların dışkıları, anız yangınları, atıkların gömülmesi veya yakılması, volkanik patlamalar, süpersonik uçaklar, aşırı buharlaşma, egzoz dumanı, spreyler, klima gazları, strafor, yangın söndürücüler vb. örnek olarak verilebilir.
Kazanımlar
- ÇEİD.4.2. Küresel ısınmanın sera etkisinin bir sonucu olarak ortaya çıktığını fark eder.
İçerik çerçevesi
- Detaylarına değinilmeden asit yağmurları ile ozon tabakasının incelmesi olaylarına değinilir.
Kazanımlar
- ÇEİD.4.3. Küresel iklim değişikliği ile küresel ısınma arasındaki ilişkiyi açıklar.
İçerik çerçevesi
- a) Küresel iklim değişikliği ile küresel ısınmanın farklı kavramlar olduğu üzerinde durulur.
- b) İklim krizi kavramına değinilir.
Kazanımlar
- ÇEİD.4.4. Küresel iklim değişikliğinin etkilerini örnek olaylar üzerinden yorumlar.
İçerik çerçevesi
- a) Biyoçeşitliliğin azalması, buzulların erimesi ve deniz seviyesinde yükselme, kıyı ekosisteminin değişmesi, göllerin kuruması, sucul ortamların kimyasal yapısının değişmesi, temiz su kaynaklarının azalması, hayvanların göç ve üreme zamanlarının değişmesi vb. sorunlar örnek olaylar üzerinden öğrenciye hissettirilir.
Kazanımlar (aynı)
- ÇEİD.4.4. Küresel iklim değişikliğinin etkilerini örnek olaylar üzerinden yorumlar.
İçerik çerçevesi
- b) Küresel iklim değişikliğinin neden olduğu olayların birbiri ile ilişkisine değinilir.
Kazanımlar
- ÇEİD.4.5. Küresel iklim değişikliğinin doğrudan ya da dolaylı olarak neden olduğu afetleri etkileriyle birlikte açıklar.
İçerik çerçevesi
- a) Sel, taşkın, heyelan, müsilaj, yangın, ormansızlaşma, kuraklık, kıyı erozyonu, çölleşme, kasırga, hortum, küresel açlık, salgın hastalıklar vb. afetlere değinilir.
- b) Afet öncesinde alınması gereken önlemlere değinilir.
- c) Yaşanmış bir afet üzerinden afet sırası ve sonrasında yapılması gerekenler tartışılır.
ÇEİD.5. ÜNİTE: İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE TÜRKİYE
26–32. hafta2 Mart – 17 Nisan 20265 kazanım
Kazanımlar
- ÇEİD.5.1. İklim değişikliğinin Türkiye'deki mevcut ve olası etkilerini fark eder.
İçerik çerçevesi
- a) Türkiye'nin, diğer nedenlerin yanı sıra coğrafi konumu nedeniyle de iklim değişikliğinden etkilendiğinin fark edilmesi sağlanır.
- b) İklim değişikliğinin Türkiye'deki tarım ve hayvancılık faaliyetleri, biyoçeşitlilik, turizm ve ekonomi gibi alanlar üzerindeki etkilerinin tartışılması sağlanır.
Kazanımlar
- ÇEİD.5.2. Türkiye'de iklim değişikliği ile mücadeleye yönelik ulusal ve uluslararası çalışmaların önemini tartışır.
İçerik çerçevesi
- a) Küresel iklim değişikliği ile mücadeleye yönelik Paris Anlaşması gibi uluslararası anlaşmalara değinilir.
- b) Küresel iklim değişikliğinin önlenmesine yönelik ulusal düzeyde çalışmalar yapan kurum ve kuruluşların faaliyetlerine değinilir.
Kazanımlar
- ÇEİD.5.3. İklim değişikliğinin Türkiye'deki etkilerini azaltmaya yönelik önlemlere örnekler verir.
İçerik çerçevesi
- Tüketim alışkanlığının değiştirilmesi, toplu taşıt kullanımının yaygınlaşması, yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelim, geri dönüşüm, ormanların korunması vb. karbon salımını etkileyen konulara değinilir.
Kazanımlar
- ÇEİD.5.4.Türkiye'de iklim değişikliğiyle mücadele ile ilgili, yakın çevresini bilgilendirme sürecindeki sorumluluklarının farkında olur.
İçerik çerçevesi
- Öğrencilerin yakın çevresini bilgilendirmek amacıyla sunum, afiş, poster, broşür vb. materyaller hazırlaması beklenir.
Kazanımlar
- ÇEİD.5.5. İklim değişikliğinin Türkiye'deki etkilerini azaltmaya yönelik toplumsal farkındalık oluşturacak proje/projeler tasarlar.
İçerik çerçevesi
- Beşinci ünite olan İklim Değişikliği ve Türkiye'nin genel tekrarı yapılır ve tasarlanan projeler sunulur.
ÇEİD.6. ÜNİTE: SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA VE ÇEVRE DOSTU TEKNOLOJİLER
33–41. hafta20 Nisan – 19 Haziran 20268 kazanım
Kazanımlar
- ÇEİD.6.1. Günlük hayatında istek ve ihtiyaçlarını karşılarken gelecek nesillerin de gereksinimlerini dikkate alarak hareket etmesi gerektiğini fark eder.
İçerik çerçevesi
- Kendine yeten, istek ve ihtiyaçlarını ayırabilen, atıklarını çevreye zarar vermeden dönüştürebilen, temiz enerjiyi kullanmayı tercih eden, sürdürülebilir yaşam şekillerini fark etmeleri beklenir.
Kazanımlar
- ÇEİD.6.2. Su kaynaklarının sürdürülebilir kullanımının önemini fark eder.
İçerik çerçevesi
- a) Suyun canlılar için önemi belirtilerek su okuryazarlığına değinilir.
- b) Su okuryazarlığı; su tasarrufu, su yönetimi, su kaynaklarının temiz tutulması, tarımsal sulama vb. boyutlarına kısaca değinilir.
Kazanımlar
- ÇEİD.6.3. Kaynakların sürdürülebilir kullanımının kalkınmaya etkisini araştırma verilerine dayalı olarak tartışır.
İçerik çerçevesi
- Çevre okuryazarlığı, su okuryazarlığı, tarım okuryazarlığı, gıda okuryazarlığı, finansal okuryazarlık kavramlarına değinilir.
Kazanımlar
- ÇEİD.6.4. Sürdürülebilir kalkınma açısından geri dönüşümün ve geri kazanımın önemini açıklar.
İçerik çerçevesi
- a) Geri dönüşüm ve geri kazanım arasındaki farklara değinilir.
- b) Sıfır atık projesi ve atık değerlendirme ile ilgili yapılan projelere değinilir.
Kazanımlar
- ÇEİD.6.5. Atık malzemelerden yararlanarak bir ileri dönüşüm ürünü tasarlar.
İçerik çerçevesi
- İleri dönüşüm kapsamında çeşitli atıklardan yararlanılarak bir ürün tasarlaması sağlanır.
Kazanımlar
- ÇEİD.6.6. Türkiye ve dünyadaki sürdürülebilir kalkınmayı destekleyen örnekler sunar.
İçerik çerçevesi
- a) Çevre dostu teknolojileri de kapsayan önerilere yer verilmesi beklenir.
- b) Sürdürülebilirliği destekleyen sakin şehirler, ekolojik köyler, sürdürülebilir okul vb. kavramlara değinilir.
- c) Geçmişten günümüze çevreyi korumaya yönelik, tarihte iz bırakan uygulamalardan örnekler verilir.
Kazanımlar
- ÇEİD.6.7. Gerçek hayat sorununa yönelik sürdürülebilir kalkınma bilincine dayalı çözüm içeren bir proje tasarlar.
İçerik çerçevesi
- Sürdürülebilir enerji, ulaşım, üretim, tüketim, doğal kaynakların yönetimi, nüfus ve göç gibi kavramlara değinilir.
Kazanımlar
- ÇEİD.6.8. Çevre, iklim ve sürdürülebilir kalkınma ile ilgili farklı kariyer alanlarına örnekler verir.
İçerik çerçevesi
- Yeşil istihdam sahaları üzerinden yeşil mesleklere değinilir. Gelecekte ihtiyaç duyulabilecek yeşil meslekler konusunda öğrencilerin fikirleri alınır.
Genel Tekrar ve Yıl Sonu Değerlendirme
42. hafta22 – 26 Haziran 2026
Planın tamamını PDF olarak indirebilir ya da doğrudan yazdırabilirsiniz (Ctrl+P) — yazdırma görünümü sadeleştirilmiştir.
Sık sorulanlar
8. Sınıf Çevre Eğitimi ve İklim Değişikliği dersi kaç haftalık plana göre işleniyor?
Plan 42 hafta üzerinden kuruludur: 37 hafta ders, 5 hafta tatil. Ders haftada 2 saattir, yani yıl boyunca yaklaşık 74 ders saati eder.
8. Sınıf Çevre Eğitimi ve İklim Değişikliği ilk hafta hangi konuyla başlıyor?
İlk ders haftası (8 – 12 Eylül 2025) ÇEİD.1. ÜNİTE: İNSAN VE DOĞA teması altında İnsan ve Doğa Arasındaki Etkileşim konusuyla başlar.
Bu derste kaç kazanım var?
Plan boyunca 36 kazanım ve 55 süreç bileşeni yer alır; bunlar 7 ünite/tema ve 35 konu başlığına dağılmıştır.
Plandaki tatil haftaları hangileri?
Takvimde Ara Tatil, Yarıyıl Tatili, Kurban Bayramı Tatili haftaları ders dışıdır; planda boş bırakılmış olarak görünür. Toplam 5 hafta bu şekildedir.
Bu planı olduğu gibi kullanabilir miyim?
Başlangıç noktası olarak evet, ancak yıllık planı zümreniz onaylar. Okulunuzun ders saati, tatil takvimi ve sınıfınızın hızı farklıysa haftaları kaydırmanız gerekir.
Çevre Eğitimi ve İklim Değişikliği dersinin diğer sınıflardaki planı
8. Sınıf düzeyindeki diğer dersler
Ahlak ve Vatandaşlık Eğitimi — IAhlak ve Vatandaşlık Eğitimi — IIÇinceDüşünme EğitimiGörgü Kuralları ve Nezaket — IGörgü Kuralları ve Nezaket — IIHalk OyunlarıHukuk ve AdaletKur'an-ı KerimKültür ve Medeniyetimize Yön Verenler — IKültür ve Medeniyetimize Yön Verenler — IIMasal ve Destanlarımız — ITümü →
Not: 2025-2026 Eğitim Öğretim Yılı tamamlandı. Bu sayfa arşiv değeriyle açık kalıyor; yeni yılın planı yayımlandığında buradan erişebileceksiniz.
Aynı planı telefonda taşımak
Planın tamamı bu sayfada ve PDF olarak indirilebiliyor — üyelik yok, kilit yok. DersTakip uygulaması bunun üstüne şunları ekler:
- Doğru haftadan açılır. Uygulama plan takvimine bakıp bugünün haftasına kendisi gider; hafta aramakla uğraşmazsınız.
- Haftalara not düşersiniz. "Bu hafta 2 saat kaydık", "telafi gerekiyor" gibi notlar haftanın altında kalır.
- Derslerinizi favorilere alırsınız. Girdiğiniz 4-5 ders, her açılışta ilk ekranda olur.
- Düzenlenebilir Word (.docx). Sitedeki PDF baskıya hazırdır; zümrede üzerinde oynayacağınız .docx dosyasını uygulama üretir.
- Tüm sınıflarda kazanım araması yaparsınız. Bir kazanımın hangi sınıfın hangi haftasında geçtiğini aratabilirsiniz.
Uygulamada bu bölümün adı Kazanımlar. Ücretsizdir; planları görmek için ödeme gerekmez.