Kazanımlar
- DİH.9.1.1. Demokrasinin temel ilkelerini açıklar.
İçerik çerçevesi
- Güçler ayrılığı, hukukun üstünlüğü, laiklik, seçim, siyasi partiler, çoğulculuk, sivil toplum, insan haklarına dayalı olma vb. ilkelere kısaca değinilir.
- Toplam hafta
- 42
- Ders haftası
- 38
- Tatil haftası
- 4
- Ünite / tema
- 5
- Konu
- 38
- Kazanım
- 38
2025-2026 yılı tamamlandı
Bu planın son haftası 22 – 26 Haziran 2026 tarihlerindeydi. Plan aşağıda tam olarak duruyor; bir sonraki eğitim öğretim yılının planları yayımlandığında bu sayfa güncellenecek.
Planı indirin
42 haftanın tamamı, 38 kazanımla birlikte — yazdırmaya hazır PDF. Düzenlenebilir Word (.docx) hâlini DersTakip uygulamasından alabilirsiniz.
Ünite ve tema dağılımı
Yılın hangi bölümünde hangi ünitenin olduğunu görmek için özet tablo.
| Ünite / tema | Hafta aralığı | Süre | Kazanım |
|---|---|---|---|
| DEMOKRATİK SİSTEM VE YAŞAYAN DEMOKRASİDemokrasinin Temel İlkeleri ve Değerleri · Demokrasinin Temel Değerleri · Demokrasi Kültürünün Rolü · Demokratik Vatandaşlık Bilinci · Demokrasinin Farklı Uygulanış Biçimleri | 1–5 | 5 hafta | 5 |
| İNSAN HAK VE ÖZGÜRLÜKLERİİnsan Hak ve Özgürlüklerinin Anlamı ve Özellikleri · İnsan Haklarının Etik Temelleri · Evrensel İnsan Hakları ve Uluslararası Belgeler · Atatürk ve İnsan Hakları, Güncel Gelişmeler · İnsan Hakları ve Medya Okuryazarlığı · İnsan Haklarının Toplumsal Yaşamla İlişkisi · Hak ve Özgürlükleri Kullanma Sorumluluğu · Devlet ve Vatandaşın Karşılıklı Sorumlulukları · 1. Dönem Tekrarı ve Değerlendirme | 6–15 | 9 hafta | 9 |
| DEMOKRASİYİ YAŞAMAK: AKTİF VATANDAŞLIKÖzgür ve Özerk Birey Olmak · Hak ve Özgürlüklerin Kullanımını Teşvik Etme · Demokratik Karar Alma Süreçlerine Katılım · Gönüllülük ve Sivil Toplum Kuruluşları · Gönüllülük Faaliyetleri ve Aktif Görevler · Bilinçli Tüketici Olmak · Doğal Çevrenin Korunması ve İnsan Sağlığı · Doğal Çevrenin Korunmasında Aktif Rol Almak · Çevre Koruma Kampanyaları · Dijital Vatandaşlık ve Etik İlkeler | 16–27 | 10 hafta | 10 |
| ÇEŞİTLİLİĞE ÇOĞULCU BAKIŞKültürel Farklılıklara Saygı · Çeşitliliğin Bir Zenginlik Olarak Kabulü · Çeşitlilik ve Ülke Bütünlüğü · Toplumsal Birlik ve Ortak Değerler · Toplumsal Cinsiyet Eşitliği · Ön Yargı, Sosyal Dışlama ve Ayrımcılıkla Mücadele · Barış İçinde Birlikte Yaşam · Dezavantajlı Grupların Toplumsal Katılımı | 29–36 | 8 hafta | 8 |
| BARIŞ VE UZLAŞMABireysel Barış ve Toplumsal Barış İlişkisi · Çatışmalara Şiddet İçermeyen Çözümler · Şiddetin Reddi ve Barışçıl Davranışlar · Şiddetin Tanımı ve Etkileri · Uluslararası Barışa Katkı · Dünya Barışı İçin Çalışan Uluslararası Kuruluşlar ve Yıl Sonu Değerlendirmesi | 37–42 | 6 hafta | 6 |
Hafta hafta plan
42 hafta, tatiller dahil.
DEMOKRATİK SİSTEM VE YAŞAYAN DEMOKRASİ
1–5. hafta8 Eylül – 10 Ekim 20255 kazanım
Kazanımlar
- DİH.9.1.1. Demokrasinin temel ilkelerini açıklar.
İçerik çerçevesi
- Eşitlik, özgürlük, adalet, hoşgörü, farklılıklara saygı gibi demokrasinin temel değerleri üzerinde durulur.
Kazanımlar
- DİH.9.1.2. Demokrasi kültürünün demokratik sistemin işleyişindeki rolünü değerlendirir.
İçerik çerçevesi
- Aile, okul ve toplumsal çevrede demokrasi kültürü ve o kültürü oluşturan değerlerin, demokratik sistemin işlemesine katkı sağladığı vurgulanır.
Kazanımlar
- DİH.9.1.3. Demokratik vatandaşlık bilincine sahip olmanın demokratik sürecin işleyişine katkısını kavrar.
İçerik çerçevesi
- Demokratik vatandaşın; hak ve özgürlüklerini bilme, görev ve sorumluluklarının gereğini yapma, aktif olma, özgür ve bağımsız davranabilme vb. özelliklerine değinilir.
Kazanımlar
- DİH.9.1.4. Demokrasinin farklı uygulanış biçimlerini karşılaştırarak Türkiye'deki demokratik sistemin işleyişini, demokrasinin özellikleri açısından değerlendirir.
İçerik çerçevesi
- "Demokrasi" ve "cumhuriyet" kavramları arasındaki farklılığa dikkat çekilir.
- Demokrasinin "doğrudan demokrasi", "yarı doğrudan demokrasi" ve "temsilî demokrasi (parlamenter sistem, başkanlık sistemi, yarı başkanlık sistemi, meclis hükümeti)" gibi uygulanış biçimlerine değinilir.
İNSAN HAK VE ÖZGÜRLÜKLERİ
6–15. hafta13 Ekim – 19 Aralık 20259 kazanım
Kazanımlar
- DİH.9.2.1. İnsan hak ve özgürlüklerinin anlamını ve özelliklerini kavrar.
İçerik çerçevesi
- İnsan hak ve özgürlüklerinin; dil, din, etnik köken, cinsiyet, sosyo-ekonomik ve kültürel farklılıklar gözetilmeksizin herkes için geçerli ve eşit olduğu vurgulanır.
Kazanımlar
- DİH.9.2.2. İnsan haklarının etik temellerini açıklar.
Kazanımlar
- DİH.9.2.3. Evrensel insan hakları ilkeleri açısından ülkemizde ve dünyada yaşanan önemli gelişmeleri belgelere dayalı olarak yorumlar.
İçerik çerçevesi
- İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi, Çocuk Haklarına Dair Sözleşme ve Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Önlenmesi Uluslararası Sözleşmesi gibi uluslararası belgelerden hareket edilir.
Kazanımlar
- DİH.9.2.3. Evrensel insan hakları ilkeleri açısından ülkemizde ve dünyada yaşanan önemli gelişmeleri belgelere dayalı olarak yorumlar.
İçerik çerçevesi
- Atatürk'ün insan hak ve özgürlüklerine verdiği önemi gösteren sözlerinden örnekler verilir.
- Ülkemizde ve dünyada yakın geçmişte veya günümüzde yaşanan önemli gelişmeler vurgulanacaktır.
Kazanımlar
- DİH.9.2.4. İnsan hak ve özgürlükleri ile ilgili güncel olayları takip eder.
İçerik çerçevesi
- Bilinçli bir medya okuryazarı olarak insan hak ve özgürlükleri ile ilgili ulusal veya uluslararası olumlu /olumsuz güncel olaylar üzerinde durulur.
Kazanımlar
- DİH.9.2.5. İnsan hak ve özgürlüklerini toplumsal yaşamla ilişkilendirir.
Kazanımlar
- DİH.9.2.6. Hak ve özgürlüklerini kullanmak için kendini sorumlu hisseder.
İçerik çerçevesi
- Kişinin kendi hak ve özgürlüklerini kullanırken başkalarının hak ve özgürlüklerini ihlal etmemesi gerektiği üzerinde önemle durulur.
Kazanımlar
- DİH.9.2.7. Hak ve özgürlüklerin kullanılması bağlamında; devletin vatandaşa, vatandaşın devlete ve diğer insanlara karşı görev ve sorumluluklarını demokrasinin hayata geçirilmesi açısından değerlendirir.
İçerik çerçevesi
- Kişilerden, kültürden ve yasalardan kaynaklanan katılımcılığın önündeki engellerin kaldırılması, iletişim kanallarının açık tutulması ve kolaylaştırılması konularına değinilir.
Kazanımlar
- DİH.9.2.7. Hak ve özgürlüklerin kullanılması bağlamında; devletin vatandaşa, vatandaşın devlete ve diğer insanlara karşı görev ve sorumluluklarını demokrasinin hayata geçirilmesi açısından değerlendirir.
DEMOKRASİYİ YAŞAMAK: AKTİF VATANDAŞLIK
16–27. hafta22 Aralık 2025 – 20 Mart 202610 kazanım
Kazanımlar
- DİH.9.3.1. Özgür ve özerk birey olarak hak ve özgürlüklerini kullanır.
İçerik çerçevesi
- "Özerklik, bir insanın seçimlerini dış etkilerden ve şartlanmalardan bağımsız şekilde ve iç sesi doğrultusunda yapabiliyor olma özgürlüğüdür."
Kazanımlar
- DİH.9.3.2. Çevresindeki bireyleri hak ve özgürlüklerini kullanma konusunda cesaretlendirir.
İçerik çerçevesi
- Aile, okul ve toplumsal çevrede hak ve özgürlük ihlallerine uğrayanların, demokratik yollardan haklarını aramaları konusunda teşvik edilmesi gerektiği vurgulanır.
Kazanımlar
- DİH.9.3.3. Kendisini ilgilendiren konularda demokratik karar alma süreçlerine katılır.
İçerik çerçevesi
- Karar alma süreçlerine katılmanın bir vatandaşlık hak ve sorumluluğu olduğu üzerinde durulur.
Kazanımlar
- DİH.9.3.4. Çevresindeki sorunların çözümü için yaşına ve konumuna uygun kuruluşlarda gönüllü olarak aktif görevler alır.
İçerik çerçevesi
- Tüzüğünde eğitim, sağlık ve çevre ile ilgili alanlarda faaliyet yürütmekle ilgili kayıt bulunan sivil toplum kuruluşları ve gönüllü kuruluşlarda aktif görev almanın, sorunların çözümüne katkı sağladığına değinilir.
Kazanımlar
- DİH.9.3.4. Çevresindeki sorunların çözümü için yaşına ve konumuna uygun kuruluşlarda gönüllü olarak aktif görevler alır.
İçerik çerçevesi
- Tüzüğünde eğitim, sağlık ve çevre ile ilgili alanlarda faaliyet yürütmekle ilgili kayıt bulunan sivil toplum kuruluşları ve gönüllü kuruluşlarda aktif görev almanın, sorunların çözümüne katkı sağladığına değinilir.
Kazanımlar
- DİH.9.3.5. Bilinçli bir tüketici olmak konusunda çevresindekileri yönlendirir.
İçerik çerçevesi
- Bilinçli tüketimin, ihtiyaç fazlası üretimi engelleyerek kaynakların verimli kullanılmasını sağladığı, çevreye zarar veren üretimi engellediği vurgulanır.
- İhtiyaçların farkında olunması ve önem sırasına konulması, ihtiyacı karşılayacak mal ve hizmetlerin alternatiflerinin belirlenmesi ve incelenerek satın alınması üzerinde durulur.
Kazanımlar
- DİH.9.3.6. Ortak yaşam alanı olarak doğal çevrenin korunması ile insan sağlığı, üretim ve ekolojik denge arasında ilişki kurar.
İçerik çerçevesi
- Geri dönüşümlü paket ve ambalajlı malların tercih edilmesi gibi yollarla çevrenin korunmasına katkı sağlanabileceğinin önemi vurgulanır.
- Üretimi esnasında insan sağlığını tehdit eden (taşlanmış kot vb.), sağlığa ve doğaya zararlı maddeler içeren ürünlerin satın alınmaması gerektiği üzerinde durulur.
Kazanımlar
- DİH.9.3.7. Doğal çevrenin korunması konusunda yapılan çalışmalarda aktif rol alır.
İçerik çerçevesi
- Geri dönüşüm çalışmalarına katılarak doğal çevrenin korunmasında aktif rol alınabileceği vurgulanır. Bu çalışmaların olmadığı yerlerde de imza toplama, dilekçe yazma, yazılı ve görsel basın aracılığıyla kamuoyu oluşturma vb. yollarla ilgili kişi ve kurumların uyarılabileceği hususuna değinilir.
Kazanımlar
- DİH.9.3.7. Doğal çevrenin korunması konusunda yapılan çalışmalarda aktif rol alır.
İçerik çerçevesi
- Doğal çevrenin korunması için sivil toplum kuruluşlarının düzenlediği kampanyalara katılma veya bu tür kampanyaların düzenlenmesine öncülük etmenin önemi vurgulanır.
Kazanımlar
- DİH.9.3.8. Bilgi ve iletişim teknolojilerini etik ilkeler doğrultusunda kullanarak demokratik yaşama etkin bir şekilde katılır.
İçerik çerçevesi
- Elektronik haberleşme ve sosyal medya araçları yoluyla demokratik yaşama katılım ve bu süreçte etik ilkelere bağlılık (genel görgü kurallarına uyma, başkalarını yanıltmama, yasalarca suç kabul edilen eylemlerde bulunmama vb.) vurgulanır.
ÇEŞİTLİLİĞE ÇOĞULCU BAKIŞ
29–36. hafta23 Mart – 15 Mayıs 20268 kazanım
Kazanımlar
- DİH.9.4.1. Yerel, milli ve evrensel düzeyde kültürel farklılıkların doğal olduğu bilincinden hareketle farklı kültür ve değerlere saygı duyar.
İçerik çerçevesi
- Kültürün farklı öğeleri (yeme-içme, giyim-kuşam ve yaşamın çeşitli alanlarına ait ritüeller vb.) ve bu öğeler etrafında oluşan değerlerle ilgili çeşitli örnekler verilir.
Kazanımlar
- DİH.9.4.2. Tüm insanların eşit olduğu gerçeğinden hareketle, çeşitliliğin bir zenginlik olduğunu kabul ederek düşünce, inanç ve etnik çeşitliliğin ülkenin bölünmez bütünlüğü içinde korunması gerektiğini savunur.
Kazanımlar
- DİH.9.4.2. Tüm insanların eşit olduğu gerçeğinden hareketle, çeşitliliğin bir zenginlik olduğunu kabul ederek düşünce, inanç ve etnik çeşitliliğin ülkenin bölünmez bütünlüğü içinde korunması gerektiğini savunur.
Kazanımlar
- DİH.9.4.3. Toplumsal birlik ve beraberliğin sağlanmasında ortak değerlerin öneminin bilincinde olarak milli kültürüne ait değerleri önemser.
İçerik çerçevesi
- Milli kültürümüzün dil, din, tarih, vatanseverlik, bağımsızlık sembolleri, hoşgörü ve misafirperverlik gibi ortak değerlerine vurgu yapılır.
Kazanımlar
- DİH.9.4.4. Toplumsal cinsiyet eşitliğinin sağlanmasına katkı olarak konumuna uygun sorumluluklar üstlenir.
Kazanımlar
- DİH.9.4.5. Çeşitliliğin barış içinde varlığını sürdürebilmesi için ön yargı, sosyal dışlama ve ayrımcılığa karşı çıkar.
Kazanımlar
- DİH.9.4.5. Çeşitliliğin barış içinde varlığını sürdürebilmesi için ön yargı, sosyal dışlama ve ayrımcılığa karşı çıkar.
Kazanımlar
- DİH.9.4.6. Yaşlı ve engelliler gibi dezavantajlı grupların toplumsal yaşama etkin katılımı için sorumluluk üstlenir.
BARIŞ VE UZLAŞMA
37–42. hafta18 Mayıs – 26 Haziran 20266 kazanım
Kazanımlar
- DİH.9.5.1. Bireyin kendisiyle barışık olması ile toplumsal barış arasında ilişki kurar.
İçerik çerçevesi
- Toplumsal barışın bireyle başladığı gerçeğinden hareketle bireyin kendisiyle barışık olmasının önemi vurgulanır.
Kazanımlar
- DİH.9.5.2. Okul ve yakın çevresindeki çatışmalara, şiddet içermeyecek şekilde çözüm önerileri geliştirir.
İçerik çerçevesi
- Herkesin aynı fikri paylaşmak zorunda olmadığı ve bu durumun da son derece normal olduğu belirtilir.
- Sorunlara dair görüşler farklı olduğu durumlarda çözüm arayışında önce etik sürecin işletilmesi (konuşma, nazikçe uyarma, diğer insanları bilgilendirerek kamuoyu oluşturma vs.) bundan sonuç alınamaması durumunda şiddete başvurulmadan hukuki yolların kullanılması gerektiği vurgulanır.
Kazanımlar
- DİH.9.5.3. Toplumsal yapının bütünlüğü ve devamlılığı için her türlü şiddeti reddederek barışçıl davranışlar sergiler.
İçerik çerçevesi
- Kadına ve çocuğa yönelik şiddetin, okulda, sporda şiddetin, iş yerinde psikolojik baskının (mobbing) ve terörün zararlarına vurgu yapılır.
- Her türlü şiddetin toplumun barışçıl bir biçimde birlik ve bütünlük içinde yaşamasına engel olduğuna değinilir.
Kazanımlar
- DİH.9.5.3. Toplumsal yapının bütünlüğü ve devamlılığı için her türlü şiddeti reddederek barışçıl davranışlar sergiler.
İçerik çerçevesi
- Şiddetin, güç ve baskı uygulanması yoluyla insanların bedensel veya ruhsal açıdan zarar görmesine neden olduğu belirtilir.
- Fanatiklik, siber zorbalık vb. konular üzerinde durulur.
Kazanımlar
- DİH.9.5.4. Uluslararası barışın sağlanması ve korunması için ülkemizin dünya barışına nasıl katkı sağlayabileceği konusunda fikirler üretir.
İçerik çerçevesi
- Atatürk'ün "Yurtta barış, dünyada barış" sözünün önemi vurgulanır.
Kazanımlar
- DİH.9.5.5. Dünya barışı için faaliyet yürüten önemli bazı uluslararası kuruluşları tanır.
Planın tamamını PDF olarak indirebilir ya da doğrudan yazdırabilirsiniz (Ctrl+P) — yazdırma görünümü sadeleştirilmiştir.
Sık sorulanlar
10. Sınıf Demokrasi ve İnsan Hakları dersi kaç haftalık plana göre işleniyor?
Plan 42 hafta üzerinden kuruludur: 38 hafta ders, 4 hafta tatil. Ders haftada 1 saattir, yani yıl boyunca yaklaşık 38 ders saati eder.
10. Sınıf Demokrasi ve İnsan Hakları ilk hafta hangi konuyla başlıyor?
İlk ders haftası (8 – 12 Eylül 2025) DEMOKRATİK SİSTEM VE YAŞAYAN DEMOKRASİ teması altında Demokrasinin Temel İlkeleri ve Değerleri konusuyla başlar.
Bu derste kaç kazanım var?
Plan boyunca 38 kazanım ve 35 süreç bileşeni yer alır; bunlar 5 ünite/tema ve 38 konu başlığına dağılmıştır.
Plandaki tatil haftaları hangileri?
Takvimde Ara Tatil, Yarıyıl Tatili haftaları ders dışıdır; planda boş bırakılmış olarak görünür. Toplam 4 hafta bu şekildedir.
Bu planı olduğu gibi kullanabilir miyim?
Başlangıç noktası olarak evet, ancak yıllık planı zümreniz onaylar. Okulunuzun ders saati, tatil takvimi ve sınıfınızın hızı farklıysa haftaları kaydırmanız gerekir.
Demokrasi ve İnsan Hakları dersinin diğer sınıflardaki planı
10. Sınıf düzeyindeki diğer dersler
AdabımuaşeretAstronomi ve Uzay BilimleriBilişim Teknolojileri ve Yazılım — Mobil Uygulama Geliştirme ModülüBilişim Teknolojileri ve Yazılım — Programlama Dilleri (C#) ModülüBilişim Teknolojileri ve Yazılım — Programlama Dilleri (C++) ModülüBilişim Teknolojileri ve Yazılım — Programlama Dilleri (Dart) ModülüBilişim Teknolojileri ve Yazılım — Programlama Dilleri (Java) ModülüBilişim Teknolojileri ve Yazılım — Programlama Dilleri (Javascript) ModülüBilişim Teknolojileri ve Yazılım — Programlama Dilleri (PHP) ModülüBilişim Teknolojileri ve Yazılım — Programlama Dilleri (Python) ModülüBilişim Teknolojileri ve Yazılım — Programlamaya Giriş ve Algoritma ModülüBilişim Teknolojileri ve Yazılım — Robotik Kodlama ModülüTümü →
Not: 2025-2026 Eğitim Öğretim Yılı tamamlandı. Bu sayfa arşiv değeriyle açık kalıyor; yeni yılın planı yayımlandığında buradan erişebileceksiniz.
Aynı planı telefonda taşımak
Planın tamamı bu sayfada ve PDF olarak indirilebiliyor — üyelik yok, kilit yok. DersTakip uygulaması bunun üstüne şunları ekler:
- Doğru haftadan açılır. Uygulama plan takvimine bakıp bugünün haftasına kendisi gider; hafta aramakla uğraşmazsınız.
- Haftalara not düşersiniz. "Bu hafta 2 saat kaydık", "telafi gerekiyor" gibi notlar haftanın altında kalır.
- Derslerinizi favorilere alırsınız. Girdiğiniz 4-5 ders, her açılışta ilk ekranda olur.
- Düzenlenebilir Word (.docx). Sitedeki PDF baskıya hazırdır; zümrede üzerinde oynayacağınız .docx dosyasını uygulama üretir.
- Tüm sınıflarda kazanım araması yaparsınız. Bir kazanımın hangi sınıfın hangi haftasında geçtiğini aratabilirsiniz.
Uygulamada bu bölümün adı Kazanımlar. Ücretsizdir; planları görmek için ödeme gerekmez.