DersTakip logo
DersTakip icon

9. Sınıf İslam Bilim Tarihi Yıllık Planı (2025-2026)

Seçmeli DerslerHaftada 2 ders saati8 Eylül 2025 – 26 Haziran 2026

9. Sınıf İslam Bilim Tarihi dersinin 42 haftalık ünitelendirilmiş yıllık planı. Aşağıda her hafta için tema, konu, kazanımlar ve süreç bileşenleri tam olarak yer alır.

Toplam hafta
42
Ders haftası
38
Tatil haftası
4
Ünite / tema
13
Konu
38
Kazanım
56

2025-2026 yılı tamamlandı

Bu planın son haftası 22 – 26 Haziran 2026 tarihlerindeydi. Plan aşağıda tam olarak duruyor; bir sonraki eğitim öğretim yılının planları yayımlandığında bu sayfa güncellenecek.

Planı indirin

42 haftanın tamamı, 56 kazanımla birlikte — yazdırmaya hazır PDF. Düzenlenebilir Word (.docx) hâlini DersTakip uygulamasından alabilirsiniz.

PDF indirWord için uygulama

Ünite ve tema dağılımı

Yılın hangi bölümünde hangi ünitenin olduğunu görmek için özet tablo.

Ünite / temaHafta aralığıSüreKazanım
1. İSLAM BİLİM TARİHİNE GİRİŞİslam Bilim Tarihi Öğrenmenin Gerekliliği · İslam Bilim Tarihçiliği ve Birincil Kaynaklar1–22 hafta3
2. İSLAM BİLİMİNİN DOĞUŞU (VII. YÜZYIL)İslam'ın Bilime Verdiği Önem ve Diğer Medeniyetlerin Etkisi · İslam Fetihleri, Ortaya Çıkan Bilimler ve Arapçanın Rolü3–42 hafta5
3. ERKEN ABBASİ DÖNEMİNDE BİLİM VE FELSEFE (VIII-IX. YÜZYIL)Abbasilerin Bilimin Gelişimine Katkıları · İlk Çeviri Eserlerin İslam Bilimindeki Önemi · Erken Abbasi Döneminde Astronomi ve Kimya Çalışmaları · Erken Abbasi Döneminde Tıp, Eczacılık ve Felsefe Çalışmaları5–84 hafta7
4. İSLAM BİLİM GELENEĞİNİN OLUŞMASI (IX-X. YÜZYIL)Bağdat'ın Bilim ve Sanat Merkezi Haline Gelişi · Halife El-Me'mun Dönemi ve Bilimin Kurumsallaşması · IX-X. Yüzyılda Matematik ve Cebir Alanındaki Çalışmalar · IX-X. Yüzyılda Trigonometri ve Küresel Geometri9–134 hafta7
5. X. YÜZYILDA BİLİMDE GELİŞMELERX. Yüzyıldaki Siyasi Gelişmelerin Bilime Etkisi · X. Yüzyılda Astronomi ve Matematik Alanındaki Gelişmeler · X. Yüzyılda Tıp ve Tıp Teknolojileri · Beşeri, Matematiksel Coğrafya ve Haritacılık14–174 hafta7
6. İSLAM'DA BİLİM VE EĞİTİMDE GELİŞMELER (XI-XII. YÜZYIL)XI Yüzyıldaki İslam Bilim İnsanları ve Çalışmaları (İbn Heysem, Bîrûnî) · XI Yüzyıldaki İslam Bilim İnsanları (İbn Sina) ve XII. Yüzyıl Gelişmeleri · Medreselerin Kuruluşu, Önemi ve Bilime Katkıları18–223 hafta6
7. ENDÜLÜS'TE İSLAM BİLİMİNİN GELİŞMESİ (XII-XIII. YÜZYIL)Endülüs'te Bilimsel Gelişmelere Etki Eden Faktörler · İslam Biliminin, Batı Biliminin Oluşumuna Etkileri · Endülüs'te Haritacılık Alanındaki Gelişmeler23–253 hafta3
8. İSLAM DÜNYASINDA ASTRONOMİ, TIP VE MÜHENDİSLİK ALANINDAKİ GELİŞMELER (XIII. YÜZYIL)İslam Dünyasında Gözlemevleri ve Gözlem Araçları · Gözlem Aletleri ve XIII. Yüzyılda Tıp · İslam Dünyasında Sağlık Kurumları ve Tıp Eğitimi · XIII. Yüzyılda Mühendislik ve Teknoloji Çalışmaları26–304 hafta6
9. İSLAM'DA ASTRONOMİ VE BATI DÜNYASINA ETKİLERİ (XIV-XV. YÜZYIL)XIV-XV. Yüzyıllarda İslam Dünyasında Astronomi · Astronomi'nin Avrupa'ya Etkileri ve İslam'da Denizcilik · İslam'da Kartografinin Gelişimi31–333 hafta4
10. İSLAM DÜNYASINDA BİLİMSEL GELİŞMELER (XV-XVII. YÜZYIL)İslam Medeniyetinin Sosyal Bilimlere Katkıları · XV. Yüzyılda Osmanlı'da Astronomi ve Tıp · İstanbul'un Bilim Merkezi Olması ve XVI. Yüzyıl Gelişmeleri34–363 hafta5
11. OSMANLI'DA BİLİM ÇALIŞMALARI (XVIII-XIX. YÜZYIL)Osmanlı - Avrupa Bilimsel Etkileşimi · Osmanlı'da Açılan Eğitim ve Bilim Kurumları · Osmanlı'da Eğitim ve Bilim Alanında Yapılan Çalışmalar37–393 hafta3
Genel Tekrar1. Dönem Konularının Genel Tekrarı · 2. Dönem Konularının Genel Tekrarı40–412 hafta0
Yıl Sonu DeğerlendirmeProje Sunumları ve Yıl Sonu Değerlendirmesi421 hafta0

Hafta hafta plan

42 hafta, tatiller dahil.

1. İSLAM BİLİM TARİHİNE GİRİŞ

1–2. hafta8 – 19 Eylül 20253 kazanım

1İslam Bilim Tarihi Öğrenmenin Gerekliliği8 – 12 Eylül 2025

Kazanımlar

  • 1.1.1. İslam bilim tarihi öğrenmenin gerekliliğini açıklar.

İçerik çerçevesi

  • a. İslam biliminin vizyonu üzerinde durulur.
  • b. İslam biliminin, etnik yapı, cins, din, inanış, topluluk ve coğrafi bölge farkı gözetmeksizin İslam medeniyetinin ortak mirası olarak kabul edildiği vurgulanır.
  • c. İslamiyet'ten önce bilimin ve eğitimin, asil ve zenginlere mahsus bir ayrıcalık iken İslamiyet'le birlikte herkese açık hale geldiği vurgulanır.
2İslam Bilim Tarihçiliği ve Birincil Kaynaklar15 – 19 Eylül 2025

Kazanımlar

  • 1.1.2. İslam bilim tarihçiliğinin gelişmesine katkı sağlayan bilim insanlarını ve araştırmacıları tanır.
  • 1.1.3. İslam bilim tarihi araştırmalarında birincil kaynak kullanmanın gerekliliğini açıklar.

İçerik çerçevesi

  • a. Batılı bilim tarihçilerinden George Sarton, Jacobus Golius, Johann Jacob Reiske, L.A. Sedillot, Reinaud, Woepcke, Eilhard Wiedemann, Franz Rosenthal ve çalışmaları hakkında kısa bilgi verilir.
  • b. İslam bilim tarihçiliğine katkı sağlayan öncü Türk araştırmacılarından Salih Zeki, Aydın Sayılı, Fuat Sezgin ve çalışmaları hakkında kısa bilgi verilir.
  • İslam bilim tarihi araştırmalarında birincil kaynaklardan olan el-Fihrist (İbnü'n-Nedîm), Tarih el-Hükemâ (İbnü'l Kıftî), Tabakâti'l-ettıbbâ (İbn Ebû Useybia), Keşfü'z- Zunûn (Kâtip Çelebi) ve Kamus-ı Riyaziyat (Salih Zeki Bey) eserleri tanıtılır.

2. İSLAM BİLİMİNİN DOĞUŞU (VII. YÜZYIL)

3–4. hafta22 Eylül – 3 Ekim 20255 kazanım

3İslam'ın Bilime Verdiği Önem ve Diğer Medeniyetlerin Etkisi22 – 26 Eylül 2025

Kazanımlar

  • 2.1.1. İslam'ın bilime verdiği önemin toplum üzerindeki etkisini açıklar.
  • 2.1.2. Diğer medeniyetlerin İslam bilim tarihinin oluşum sürecine etkisini açıklar.

İçerik çerçevesi

  • a. Kur'an ve hadislerden örneklerle İslam'ın bilime verdiği önem vurgulanır.
  • b. Franz Rosenthal'ın The Triumph of Knowledge kitabından alıntılarla İslam toplumunda bilgiye verilen önem vurgulanır.
  • c. Peygamberimiz Hz. Muhammed'in kişisel sağlık ve çevre duyarlılığı bilgisine ilişkin Tıbb-ı Nebevi'den örnekler verilir.
  • İslam Medeniyeti öncesindeki Mısır, Babil, Hint, Fars, Çin, Antik Yunan, Helenistik ve Roma dönemi medeniyetlerinin etkisi üzerinde durulur.
4İslam Fetihleri, Ortaya Çıkan Bilimler ve Arapçanın Rolü29 Eylül – 3 Ekim 2025

Kazanımlar

  • 2.1.3. İslam fetihlerinin İslam biliminin oluşumuna etkilerini değerlendirir.
  • 2.1.4. İslamiyet'le birlikte ortaya çıkan bilimleri tanır.
  • 2.1.5. İslam öncesi şiir ve filolojinin Arapçanın bilim ve sanat dili olmasına katkısını açıklar.

İçerik çerçevesi

  • a. Emevi dönemindeki fetih hareketleri ve genişleyen İslam coğrafyası hakkında bilgi verilir.
  • b. İlk fethedilen bölgelerdeki farklı topluluklar ile kültür alışverişi üzerinde durulur.
  • c. Emeviler döneminde pratik amaca yönelik uygulamaların (arazi ölçümü, miras paylaşımı vb.) İslami açıdan yeniden ele alındığı vurgulanır.
  • Kur'an, Tefsir, Hadis, Fıkıh ve Kelâm bilimleri hakkında bilgi verilir.
  • b. Kur'an-ı Kerim'in yazımının (kâğıt ve mürekkep) önemine vurgu yapılır.

3. ERKEN ABBASİ DÖNEMİNDE BİLİM VE FELSEFE (VIII-IX. YÜZYIL)

5–8. hafta6 – 31 Ekim 20257 kazanım

5Abbasilerin Bilimin Gelişimine Katkıları6 – 10 Ekim 2025

Kazanımlar

  • 3.1.1. Abbasilerin bilimin gelişmesine katkılarını açıklar.

İçerik çerçevesi

  • a. Abbasilerin bilimsel çalışmalara destek olmalarının nedenleri üzerinde durulur.
  • b. Abbasiler döneminde bilim dallarında yaşanan ilerlemeler üzerinde durulur.
  • c. Halife Mansur ve Hârun Reşid döneminde bilime verilen destek üzerinde durulur.
6İlk Çeviri Eserlerin İslam Bilimindeki Önemi13 – 17 Ekim 2025

Kazanımlar

  • 3.1.2. İlk çeviri eserlerin İslam bilimindeki önemini açıklar.

İçerik çerçevesi

  • a. İlk çevirilerin matematik, tıp ve astronomi alanında yapılmasının nedenleri üzerinde durulur.
  • b. İlk çeviri örneklerine yer verilerek İbnül- Mukaffa'nın Kelile ve Dimne eseri tanıtılır.
7Erken Abbasi Döneminde Astronomi ve Kimya Çalışmaları20 – 24 Ekim 2025

Kazanımlar

  • 3.2.1. Erken Abbasî döneminde astronomi alanında yapılan çalışmaları tanır.
  • 3.2.2. Erken Abbasî döneminde kimya alanında yapılan çalışmaları tanır.

İçerik çerçevesi

  • a. Astronomi biliminin vakit ve zaman ölçümü, kıble yönünü belirleme, karada ve denizde yol bulma konularındaki gerekliliği vurgulanır.
  • ç. İbrâhim el-Fezârî'nin astronomi gözlem aracı ilk usturlap örneği, Yakub İbn-i Tarık'ın astronomi tabloları ve diğer çalışmaları hakkında bilgi verilir.
  • Câbir b. Hayyân ve çalışmaları hakkında bilgi verilerek cıva ve kükürt ile ilgili kimya teorisi üzerinde durulur.
8Erken Abbasi Döneminde Tıp, Eczacılık ve Felsefe Çalışmaları27 – 31 Ekim 2025

Kazanımlar

  • 3.2.3. Erken Abbasî döneminde tıp ve eczacılık alanında yapılan çalışmaları tanır.
  • 3.3.1. Erken Abbasî döneminde felsefe alanında yapılan çalışmaları tanır.
  • 3.3.2. Erken Abbasî döneminde mantık alanında yapılan çalışmaları ifade eder.

İçerik çerçevesi

  • a. Alıntılardan yararlanılarak Ebû Bekir er-Râzî'nin tıp alanındaki eserleri tanıtılır.
  • b. Eczacılık botanikle ilişkilendirilerek ele alınır.
  • a. İslam öncesi filozoflardan Aristo'nun eserlerinin ilk olarak Abdullah b. Mukaffâ tarafından Arapçaya tercüme edildiği vurgulanır.
  • b. İslam dünyasında felsefe çalışmalarının öncüsü el-Kindî hakkında bilgi verilir.
  • Farabi'nin Aristo mantığını İslam dünyasına tanıttığı vurgulanır.

4. İSLAM BİLİM GELENEĞİNİN OLUŞMASI (IX-X. YÜZYIL)

9–13. hafta3 Kasım – 5 Aralık 20257 kazanım

9Bağdat'ın Bilim ve Sanat Merkezi Haline Gelişi3 – 7 Kasım 2025

Kazanımlar

  • 4.1.1. Bağdat'ın bilim ve sanat merkezi haline gelişinin İslam biliminin gelişmesine katkılarını açıklar.

İçerik çerçevesi

  • a. Bağdat şehrinin kuruluşuna değinilir.
  • b. Eserlerin Bağdat'ta toplanması ve sistematik olarak tercüme edilmesinin kadim medeniyetlere ait bilgilere ulaşılmasını sağladığı belirtilir.
10Ara Tatil10 – 14 Kasım 2025
11Halife El-Me'mun Dönemi ve Bilimin Kurumsallaşması17 – 21 Kasım 2025

Kazanımlar

  • 4.2.1. Halife el-Me'mun döneminde kurulan bilim kurumlarının İslam biliminin gelişimine katkılarını değerlendirir.
  • 4.2.2. Halife el-Me'mun'un coğrafya alanında yaptırdığı bilimsel araştırmaların önemini açıklar.

İçerik çerçevesi

  • Beytü'l-hikme (Bilgelik Evi), Şemmâsiye Rasathanesinin kuruluşu ve önemi üzerinde durulur.
  • a. İlk küre Dünya Haritası ve dönemin bilimsel çalışmaları vurgulanır.
  • b. Dünyanın büyüklüğünün hesaplanmasında uygulanan yeni metotların sınıfta tartışılması sağlanır.
  • ç. Kitab'el Hiyel (Teknoloji Kitabı)'den alıntılar yapılarak Beni Musa Kardeşlerin çalışmalarına değinilir.
12IX-X. Yüzyılda Matematik ve Cebir Alanındaki Çalışmalar24 – 28 Kasım 2025

Kazanımlar

  • 4.2.3. IX-X. yüzyılda matematik alanında yapılan çalışmaların İslam bilimine katkısını açıklar.
  • 4.2.4. IX-X. yüzyılda cebir alanında yapılan çalışmaları ifade eder.

İçerik çerçevesi

  • a. İlk matematik çevirileri hakkında bilgi verilir.
  • b. Sıfır '0 sayısı'nın matematikte kullanımı üzerinde durulur.
  • c. Sâbit b. Kurre'nin Bağdat'a gelişi ve matematik alanındaki çalışmalarının önemi üzerinde durulur.
  • d. El Öklidisi ve Ondalık kesirlerin hesaplamalarda ilk defa kullanıldığı vurgulanır.
  • a. El-Hârizmî'nin ve Ebu Kamil'in cebir alanındaki çalışmalarına yer verilir.
  • b. El Cebr v'el-Mukabele kitabının Batı dünyasında aynı adla kullanıldığı vurgulanır.
13IX-X. Yüzyılda Trigonometri ve Küresel Geometri1 – 5 Aralık 2025

Kazanımlar

  • 4.2.5. IX-X. Yüzyılda trigonometri alanında yapılan çalışmaları ifade eder.
  • 4.2.6. IX-X. yüzyılda küresel geometri alanında yapılan çalışmaları ifade eder.

İçerik çerçevesi

  • Trigonometri alanında yapılan temel çalışmalara ve bilim insanlarına değinilir.
  • Küresel geometri alanında yapılan temel çalışmalara ve bilim insanlarına değinilir.

5. X. YÜZYILDA BİLİMDE GELİŞMELER

14–17. hafta8 Aralık 2025 – 2 Ocak 20267 kazanım

14X. Yüzyıldaki Siyasi Gelişmelerin Bilime Etkisi8 – 12 Aralık 2025

Kazanımlar

  • 5.1.1. X. yüzyılda yaşanan siyasi gelişmelerin İslam bilimine etkilerini değerlendirir.

İçerik çerçevesi

  • a. Abbasilerin siyasi hâkimiyetlerinin sonunu hazırlayan sebepler üzerinde durulur.
  • b. Büveyhiler ile Fatımilerin ortaya çıkışı ve bunun bilimsel çalışmalar üzerindeki etkisine değinilir.
15X. Yüzyılda Astronomi ve Matematik Alanındaki Gelişmeler15 – 19 Aralık 2025

Kazanımlar

  • 5.2.1. X. yüzyılda astronomi alanındaki gelişmeleri açıklar.
  • 5.3.1. X. yüzyılda matematik alanındaki gelişmeleri açıklar.

İçerik çerçevesi

  • a. Muhammed es-Siczî, Abdurrahmân es-Sûfî ve Ebû Ca'fer el-Hâzin'in astronomi alanındaki çalışmalarına yer verilir.
  • b. Usturlabın yapımına ve kullanımına değinilir.
  • a. Ebû Sehl el-Kûhî ve Ebu'l-Vefâ el-Bûzcânî'nin çalışmaları üzerinde durulur.
  • b. Bir açının üç eşit parçaya bölünmesi gibi antik çözümsüz problemler üzerine yapılan çalışmalara yer verilir.
16X. Yüzyılda Tıp ve Tıp Teknolojileri22 – 26 Aralık 2025

Kazanımlar

  • 5.4.1. X. yüzyılda tıp ve tıp teknolojileri alanındaki gelişmeleri açıklar.
  • 5.4.2. X. Yüzyılda Müslüman âlimlerin tıp bilimine katkılarını açıklar.

İçerik çerçevesi

  • a. Müslüman tabiplerin sihir, büyü ve hurafeleri dışarıda bırakarak, özgün bir metot geliştirdiği vurgulanır.
  • b. İbn Cülcül, El-Mecûsî (Ali ibn Abbas), el-Belhî'nin çalışmaları örneklerle açıklanır.
  • c. El-Mevsılî'nin katarakt ameliyatı yaptığı vurgulanır.
  • ç. Döneme ait tıp teknolojisi ve tıp uygulamaları üzerinde durulur.
17Beşeri, Matematiksel Coğrafya ve Haritacılık29 Aralık 2025 – 2 Ocak 2026

Kazanımlar

  • 5.5.1. X. Yüzyılda coğrafya alanındaki gelişmeleri açıklar.
  • 5.5.2. X. Yüzyıl İslam haritacılarının kartografyaya katkılarını açıklar.

İçerik çerçevesi

  • a. İslam coğrafyacılarının matematik ve beşeri coğrafya biliminin gelişmesine katkıları örneklerle vurgulanır.
  • ç. El-Mes'ûdî'nin beşeri coğrafya çalışmasına değinilir.
  • d. Yedi iklim (coğrafi bölgeler) ve 'yeryüzü suretleri' terimleri vurgulanır.
  • a. El-Belhî ve el-Makdisî haritacılık ekolleri örneklerle ele alınır
  • b. El-İstahrî ve İbn Havkal'in Sûretu'l-Arz adlı eserlerinin önemine değinilir.

6. İSLAM'DA BİLİM VE EĞİTİMDE GELİŞMELER (XI-XII. YÜZYIL)

18–22. hafta5 Ocak – 6 Şubat 20266 kazanım

18XI Yüzyıldaki İslam Bilim İnsanları ve Çalışmaları (İbn Heysem, Bîrûnî)5 – 9 Ocak 2026

Kazanımlar

  • 6.1.1. İbn Heysem'in fizik bilimine katkılarını açıklar.
  • 6.1.2. Bîrûnî'nin bilimsel çalışmalarını tanır.

İçerik çerçevesi

  • b. Optik kitabı Kitab el-Menazır'ın fizik bilimi açısından önemi üzerinde durulur.
  • c. İbn Heysem'in 'Beyt el-muzlim' (Karanlık oda) çalışması üzerinde durulur.
  • a. Bîrûnî 'nin coğrafya, tıp astronomi, fizik, matematik, eczacılık, teknoloji, mekanik alanlarındaki çalışmalarına yer verilir.
  • b. Bîrûnî'nin enlem ve boylam ölçme metodu ve geliştirdiği alet hakkında bilgi verilir.
19XI Yüzyıldaki İslam Bilim İnsanları (İbn Sina) ve XII. Yüzyıl Gelişmeleri12 – 16 Ocak 2026

Kazanımlar

  • 6.1.3. İbn Sina'nın bilimsel çalışmalarını tanır.
  • 6.2.1. XII. yüzyılda matematik alanındaki gelişmeleri açıklar.

İçerik çerçevesi

  • a. İbn Sina'nın tıp, felsefe, fizik ve kimya bilimleri açısından önemi üzerinde durulur.
  • b. Kânûn fi't-tıbb kitabının İslam ve Batı tıbbına etkisi üzerinde durulur.
  • a. Ömer Hayyâm'ın matematiğe katkıları üzerinde durulur.
  • b. Abdurrahman el-Hazînî'nin fizik, astronomi ve matematiğe katkıları üzerinde durularak 'Mizan El-Hikme' (Bilgelik Terazisi) tanıtılır.
  • c. Şerafeddîn el-Tusi'nin matematiğe katkılarına vurgu yapılır.
20Yarıyıl Tatili19 – 23 Ocak 2026
21Yarıyıl Tatili26 – 30 Ocak 2026
22Medreselerin Kuruluşu, Önemi ve Bilime Katkıları2 – 6 Şubat 2026

Kazanımlar

  • 6.3.1. Medreselerin bilimin üretilmesi ve aktarılmasındaki rolünü açıklar.
  • 6.3.2. Medreselerin İslam biliminin gelişimine katkısını açıklar.

İçerik çerçevesi

  • Vakıf kurma geleneğinin oluşumu ve vakıflar aracılığı ile inşa edilen eğitim kurumlarının bilimin aktarılmasındaki önemi vurgulanır.
  • a. Nizamu'l-Mülk ve Nizamiye medreselerinin kuruluşu üzerinde durulur.
  • b. İmam Gazâlî'nin düşünce ufku, eğitim ve öğretim anlayışı üzerinde durulur.

7. ENDÜLÜS'TE İSLAM BİLİMİNİN GELİŞMESİ (XII-XIII. YÜZYIL)

23–25. hafta9 – 27 Şubat 20263 kazanım

23Endülüs'te Bilimsel Gelişmelere Etki Eden Faktörler9 – 13 Şubat 2026

Kazanımlar

  • 7.1.1. XII. yüzyılda Endülüs'te bilimsel gelişmelere etki eden faktörleri açıklar.

İçerik çerçevesi

  • a. Endülüs'ün fethi ve İslam biliminin Endülüs' e geçişi üzerinde durulur.
  • b. Endülüs'te faaliyet gösteren bilim insanlarından Zerkâlî, Câbir b. Eflah, Zahravî, Murâdî, İbn Tufeyl, el-Mecrîtî ve çalışmaları hakkında bilgi verilir.
  • c. İbn Rüşd ve İslam medeniyetinde felsefe tartışmalarının boyutları üzerinde durulur.
24İslam Biliminin, Batı Biliminin Oluşumuna Etkileri16 – 20 Şubat 2026

Kazanımlar

  • 7.1.2. İslam biliminin, Batı biliminin oluşumuna etkilerini açıklar.

İçerik çerçevesi

  • a. İslam topraklarında üretilen bilginin Avrupa'ya geçişi İbn Rüşd örneği üzerinden ele alınır.
  • b. Constantin Afrikanus, Chesterli Robert, Bahtlı Adelhard'ın Arapçadan Latinceye yaptıkları çeviriler hakkında bilgi verilir.
  • c. Kuzey İspanya'da Ripoli Manastırı'nda ve Sicilya'da gerçekleşen ilk tercümeler hakkında bilgi verilir.
  • ç. Erken dönem Avrupa üniversitelerinde tıp, matematik, felsefe ve astronomi alanlarında okutulan ders kitaplarının İslami menşelerine vurgu yapılır.
25Endülüs'te Haritacılık Alanındaki Gelişmeler23 – 27 Şubat 2026

Kazanımlar

  • 7.2.1. XII. Yüzyılda haritacılık alanındaki gelişmeleri açıklar.

İçerik çerçevesi

  • a. İdrîsî'nin hayatı hakkında kısa bilgi verilerek İslam dünyası atlası ve dünya haritasının önemi üzerinde durulur.
  • b. İdrîsî 'nin dünya haritasının özellikleri vurgulanır.
  • c. İdrîsî'nin haritasının El-Me'mun haritasıyla karşılaştırılması sağlanır.

8. İSLAM DÜNYASINDA ASTRONOMİ, TIP VE MÜHENDİSLİK ALANINDAKİ GELİŞMELER (XIII. YÜZYIL)

26–30. hafta2 Mart – 3 Nisan 20266 kazanım

26İslam Dünyasında Gözlemevleri ve Gözlem Araçları2 – 6 Mart 2026

Kazanımlar

  • 8.1.1. Gözleme dayalı astronomi çalışmalarının İslam toplumundaki önemini açıklar.

İçerik çerçevesi

  • a. Aydın Sayılı'nın İslam'da Rasathaneler adlı kitabından alıntılardan yararlanarak İslam dünyasında gözlem yapma geleneği üzerinde durulur.
  • b. Antik Yunan astronomisi ile İslam dünyasının geliştirdiği düzenli gözlem (Rasat) arasındaki fark üzerinde durulur.
  • ç. Nasîrüddin et-Tûsî ve Merâga Rasathanesi'ndeki çalışmaları üzerinde durulur.
27Gözlem Aletleri ve XIII. Yüzyılda Tıp9 – 13 Mart 2026

Kazanımlar

  • 8.1.2. Gözlem aletleri yapmanın astronomi teknolojisinin gelişimine katkısını açıklar.
  • 8.2.1. XIII. yüzyılda tıp alanındaki gelişmeleri açıklar.

İçerik çerçevesi

  • Kutbüddin eş-Şîrâzî'nin bilimsel aletlerinden örnekler verilir.
  • a. İbn Nefis ve küçük kan dolaşımı konusundaki çalışmaları hakkında bilgi verilir.
  • b. Yeni ilaç terkipleri üzerinde durulur.
28Ara Tatil16 – 20 Mart 2026
29İslam Dünyasında Sağlık Kurumları ve Tıp Eğitimi23 – 27 Mart 2026

Kazanımlar

  • 8.3.1. İslam medeniyetinde sağlık kurumlarının oluşumundaki etkenleri açıklar.
  • 8.3.2. İslam medeniyetinde tıp eğitiminin özelliklerini açıklar.

İçerik çerçevesi

  • İslam'da ilk kurulan hastahaneler, şifahaneler, bimarhaneler, eczahanelere değinilir.
  • a. El-Mustansiriye tıp medresesinde verilen modern tıp eğitimi üzerinde durulur.
30XIII. Yüzyılda Mühendislik ve Teknoloji Çalışmaları30 Mart – 3 Nisan 2026

Kazanımlar

  • 8.4.1. XIII. yüzyılda mühendislik ve teknik araçlar geliştirme alanlarındaki çalışmaları tanır.

İçerik çerçevesi

  • a. İslam Dünya'sında teorinin pratiğe dönüştürülmesinde El-Cezerî'nin önemi vurgulanarak mühendislik ve teknoloji hakkındaki görüşleri üzerinde durulur.
  • b. El-Cezerî'nin ve Kutbüddin eş-Şîrâzî'nin geliştirdiği teknik araçlar örneklerle tanıtılır.

9. İSLAM'DA ASTRONOMİ VE BATI DÜNYASINA ETKİLERİ (XIV-XV. YÜZYIL)

31–33. hafta6 – 24 Nisan 20264 kazanım

31XIV-XV. Yüzyıllarda İslam Dünyasında Astronomi6 – 10 Nisan 2026

Kazanımlar

  • 9.1.1. XIV-XV. yüzyılda astronomi alanındaki gelişmeleri açıklar.

İçerik çerçevesi

  • a. Gezegenler teorisi ve küresel astronomi üzerinde durulur.
  • b. İbnü'ş-Şâtır ve teorik astronomi konusundaki çalışmalarına vurgu yapılır.
  • c. Semerkant gözlemevinin astronomideki yeri ve önemi vurgulanır.
  • d. Semerkant'ta gözlem yapan bilim insanlarından Gıyâseddin Cemşid el-Kâşî, Kadızâde-i Rûmî ve Ali Kuşçu'nun çalışmaları üzerinde durulur.
32Astronomi'nin Avrupa'ya Etkileri ve İslam'da Denizcilik13 – 17 Nisan 2026

Kazanımlar

  • 9.1.2. Astronomi alanında yapılan çalışmaların Avrupa'ya etkilerini açıklar.
  • 9.2.1. Müslümanların denizciliğe katkılarını örneklerle açıklar.

İçerik çerçevesi

  • a. Regiomontanus'un İslam astronomisinden yaptığı alıntılara dikkat çekilir.
  • b. İslam astronomlarının gezegen modellerinin Avrupalı astronomlar tarafından kullanıldığı belirtilir.
  • c. N. Kopernik'in güneş merkezli evren modeli oluşturmasında İslam kaynaklarına vurgu yaptığı belirtilir.
  • c. Müslüman denizcilerin denizlerde sefer sırasında kullandıkları pusula, hız ölçme aletleri, kum saatleri ve gök cisimleri esas alınarak geliştirilmiş usturlap, nokturnal, kadran, Yakup sopası, Yahya cetveli üzerinde durulur.
33İslam'da Kartografinin Gelişimi20 – 24 Nisan 2026

Kazanımlar

  • 9.3.1. İslam'da kartografinin gelişimini açıklar.

İçerik çerçevesi

  • a. Atlas Okyanusu ve Amerika kıtasının keşfi hakkında kısa bilgi verilerek İslam'da kartografi gelişiminin Amerika'nın keşfi üzerindeki olası etkileri üzerinde durulur.
  • b. Pîrî Reis'in Kitab-ı Bahriyesi ve 'portolan' haritaları hakkında bilgi verilir.
  • c. Piri Reis haritasının daha önceki yüzyıllara ait bir harita ile karşılaştırılması sağlanır.

10. İSLAM DÜNYASINDA BİLİMSEL GELİŞMELER (XV-XVII. YÜZYIL)

34–36. hafta27 Nisan – 15 Mayıs 20265 kazanım

34İslam Medeniyetinin Sosyal Bilimlere Katkıları27 Nisan – 1 Mayıs 2026

Kazanımlar

  • 10.1.1. İslam medeniyetinin sosyal bilimlerin oluşumuna katkılarını değerlendirir.

İçerik çerçevesi

  • İbn Haldûn'un hayatı hakkında kısa bilgi verilir. Mukaddime isimli eserinden alıntılarla sosyal bilimlere kazandırdığı terim ve kavramlar (hars, şehir, toplum) ile asabiye nazariyesi üzerinde durulur.
35XV. Yüzyılda Osmanlı'da Astronomi ve Tıp4 – 8 Mayıs 2026

Kazanımlar

  • 10.2.1. XV. Yüzyılda Osmanlı'da astronomi alanındaki gelişmeleri açıklar.
  • 10.2.2. XV. yüzyılda Osmanlı'da tıp alanındaki gelişmeleri açıklar.

İçerik çerçevesi

  • a. Muhiddin-i Arabî'nin Osmanlı devlet anlayışının oluşmasındaki etkileri üzerinde durulur.
  • b. Ahmed-i Daî ve ilk Türkçe astronomi eseri hakkında bilgi verilerek astronomi alanında Türkçe bilim literatürünün oluşumuna dikkat çekilir.
  • a. Hacı Paşa'nın (Celaleddin Hızır) yazdığı ilk Türkçe tıp kitapları tanıtılır.
  • b. Sabuncuoğlu Şerafeddin'in Cerrahiyetü'l-haniye kitabından alıntılara yer verilir.
36İstanbul'un Bilim Merkezi Olması ve XVI. Yüzyıl Gelişmeleri11 – 15 Mayıs 2026

Kazanımlar

  • 10.2.3. İstanbul'un İslam bilim ve sanat merkezi haline geliş sürecini açıklar.
  • 10.3.1. XVI. yüzyılda Takiyüddin'in İstanbul Rasathanesi'nin İslam bilim geleneği açısından önemini açıklar.

İçerik çerçevesi

  • a. Ali Kuşçu'nun oluşturduğu astronomi-matematik ekolü üzerinde durulur.
  • b. Sahn-ı Seman Medreselerinin kuruluşu ve bilimsel gelişmelere katkısı üzerinde durulur.
  • c. Akşemsettin, Molla Gürani, Molla Lutfi, Hocazade Alaaddin Ali ve çalışmaları üzerinde durulur.
  • a. Takiyüddin'in hayatı ve eserleri üzerinde durulur.
  • b. İstanbul Rasathanesinde kullanılan gözlem araçları tanıtılır.

11. OSMANLI'DA BİLİM ÇALIŞMALARI (XVIII-XIX. YÜZYIL)

37–39. hafta18 Mayıs – 5 Haziran 20263 kazanım

37Osmanlı - Avrupa Bilimsel Etkileşimi18 – 22 Mayıs 2026

Kazanımlar

  • 11.1.1. Avrupa bilim ve teknolojisinin Osmanlı'daki bilimsel çalışmalara etkisini değerlendirir.

İçerik çerçevesi

  • a. Madencilik, sanayi, teknoloji alanlarında Avrupa tekniklerinin kullanıldığı belirtilir.
  • b. Tıp, astronomi, coğrafya konularında yapılan Türkçe tercümelere örneklerle değinilir.
  • c. Yirmisekiz Mehmet Çelebi'nin Paris Sefaretnamesi'ndeki Avrupa bilimi hakkındaki bilgilerin Osmanlı entelektüel hayatına etkisi üzerinde durulur.
38Osmanlı'da Açılan Eğitim ve Bilim Kurumları25 – 29 Mayıs 2026

Kazanımlar

  • 11.2.1. XVIII-XIX. yüzyılda Osmanlı'da açılan eğitim ve bilim kurumlarını tanır.

İçerik çerçevesi

  • a. Osmanlı'da yeni kurulan eğitim kurumlarının önemi vurgulanır.
  • b. Humbaracı Ahmet Paşa ve Humbaracı ocağının kuruluşu, ilk batı tarzı askeri eğitim uygulaması üzerinde durulur.
  • c. Mühendishanelerin kuruluşu ve eğitimde değişim hareketi üzerinde durulur.
  • ç. Darülfünunun (Üniversite) kuruluşu ve yüksek eğitimde kurumsallaşma süreci hakkında bilgi verilir.
  • f. Bakteriyolojihane, Rasathane-i amire (Kandilli Rasathanesi), Kimyahane gibi modern bilim kurumları ile Fen fakültesinin kuruluşu üzerinde durulur.
39Osmanlı'da Eğitim ve Bilim Alanında Yapılan Çalışmalar1 – 5 Haziran 2026

Kazanımlar

  • 11.2.2. XVIII-XIX. yüzyılda Osmanlı'da eğitim ve bilim alanında yapılan çalışmaları ifade eder.

İçerik çerçevesi

  • a. Humbaracı ocağının geometri hocası Mehmed Said Efendi'nin jeodezi aleti (Müsellesiye) hakkında bilgi verilir.
  • b. Erzurumlu İbrahim Hakkı hazretleri ve Ma'rifetnâme adlı eseri üzerinde durulur.
  • c. Avrupalı uzmanlardan Lafitte-Clavé, Truguet, Le Roy ve M. Benoit'nın İstanbul'daki çalışmalarına yer verilir.
  • ç. Gelenbevi İsmail Efendi, Başhoca Hüseyin Rıfkı Tamani, İshak Efendi, Kimyager Derviş Paşa, Vidinli Tevfik Paşa, Kırımlı Aziz Bey ve Fatin Gökmen'in hayatı ve çalışmaları üzerinde durulur.
  • d. Modern Tıp eğitim kurumları ve Osmanlı öncü tıpçılarından Şanizade Ataullah Efendi, Mustafa Behçet Efendi, Hayrullah Efendi ve Karl Ambroise Bernard'ın çalışmaları üzerinde durulur.

Genel Tekrar

40–41. hafta8 – 19 Haziran 2026

401. Dönem Konularının Genel Tekrarı8 – 12 Haziran 2026

İçerik çerçevesi

  • 1. Dönemde işlenen üniteler (1-6) genel hatlarıyla tekrar edilir, öğrencilerin soruları cevaplandırılır ve dönem sonu değerlendirmesine hazırlık yapılır.
412. Dönem Konularının Genel Tekrarı15 – 19 Haziran 2026

İçerik çerçevesi

  • 2. Dönemde işlenen üniteler (7-11) genel hatlarıyla tekrar edilir, öğrencilerin soruları cevaplandırılır ve yıl sonu değerlendirmesine hazırlık yapılır.

Yıl Sonu Değerlendirme

42. hafta22 – 26 Haziran 2026

42Proje Sunumları ve Yıl Sonu Değerlendirmesi22 – 26 Haziran 2026

İçerik çerçevesi

  • Öğrencilerin yıl içinde hazırladıkları proje ve araştırmaların sunumları yapılır.
  • Eğitim-öğretim yılının genel bir değerlendirmesi yapılır.

Planın tamamını PDF olarak indirebilir ya da doğrudan yazdırabilirsiniz (Ctrl+P) — yazdırma görünümü sadeleştirilmiştir.

Sık sorulanlar

9. Sınıf İslam Bilim Tarihi dersi kaç haftalık plana göre işleniyor?

Plan 42 hafta üzerinden kuruludur: 38 hafta ders, 4 hafta tatil. Ders haftada 2 saattir, yani yıl boyunca yaklaşık 76 ders saati eder.

9. Sınıf İslam Bilim Tarihi ilk hafta hangi konuyla başlıyor?

İlk ders haftası (8 – 12 Eylül 2025) 1. İSLAM BİLİM TARİHİNE GİRİŞ teması altında İslam Bilim Tarihi Öğrenmenin Gerekliliği konusuyla başlar.

Bu derste kaç kazanım var?

Plan boyunca 56 kazanım ve 127 süreç bileşeni yer alır; bunlar 13 ünite/tema ve 38 konu başlığına dağılmıştır.

Plandaki tatil haftaları hangileri?

Takvimde Ara Tatil, Yarıyıl Tatili haftaları ders dışıdır; planda boş bırakılmış olarak görünür. Toplam 4 hafta bu şekildedir.

Bu planı olduğu gibi kullanabilir miyim?

Başlangıç noktası olarak evet, ancak yıllık planı zümreniz onaylar. Okulunuzun ders saati, tatil takvimi ve sınıfınızın hızı farklıysa haftaları kaydırmanız gerekir.

İslam Bilim Tarihi dersinin diğer sınıflardaki planı

10. SınıfSeçmeli11. SınıfSeçmeli12. SınıfSeçmeli

9. Sınıf düzeyindeki diğer dersler

AdabımuaşeretAstronomi ve Uzay BilimleriBilişim Teknolojileri ve Yazılım — Mobil Uygulama Geliştirme ModülüBilişim Teknolojileri ve Yazılım — Programlama Dilleri (C#) ModülüBilişim Teknolojileri ve Yazılım — Programlama Dilleri (C++) ModülüBilişim Teknolojileri ve Yazılım — Programlama Dilleri (Dart) ModülüBilişim Teknolojileri ve Yazılım — Programlama Dilleri (Java) ModülüBilişim Teknolojileri ve Yazılım — Programlama Dilleri (Javascript) ModülüBilişim Teknolojileri ve Yazılım — Programlama Dilleri (PHP) ModülüBilişim Teknolojileri ve Yazılım — Programlama Dilleri (Python) ModülüBilişim Teknolojileri ve Yazılım — Programlamaya Giriş ve Algoritma ModülüBilişim Teknolojileri ve Yazılım — Robotik Kodlama ModülüTümü →

Not: 2025-2026 Eğitim Öğretim Yılı tamamlandı. Bu sayfa arşiv değeriyle açık kalıyor; yeni yılın planı yayımlandığında buradan erişebileceksiniz.

Aynı planı telefonda taşımak

Planın tamamı bu sayfada ve PDF olarak indirilebiliyor — üyelik yok, kilit yok. DersTakip uygulaması bunun üstüne şunları ekler:

  • Doğru haftadan açılır. Uygulama plan takvimine bakıp bugünün haftasına kendisi gider; hafta aramakla uğraşmazsınız.
  • Haftalara not düşersiniz. "Bu hafta 2 saat kaydık", "telafi gerekiyor" gibi notlar haftanın altında kalır.
  • Derslerinizi favorilere alırsınız. Girdiğiniz 4-5 ders, her açılışta ilk ekranda olur.
  • Düzenlenebilir Word (.docx). Sitedeki PDF baskıya hazırdır; zümrede üzerinde oynayacağınız .docx dosyasını uygulama üretir.
  • Tüm sınıflarda kazanım araması yaparsınız. Bir kazanımın hangi sınıfın hangi haftasında geçtiğini aratabilirsiniz.

Uygulamada bu bölümün adı Kazanımlar. Ücretsizdir; planları görmek için ödeme gerekmez.

Android için indiriOS için indir

DersTakip, sınava hazırlanan hazırlanmayan, çalışma süresini takip edip zamanı en iyi değerlendirme hedefiyle çalışan insanlar için geliştirilmiş bir araç.

Hızlı Erişim

Yasal

İletişim

  • info@derstakip.app
  • Armağanevler Mah, Ümraniye, İstanbul 34760
  • Ataberk Köroğlu (şahıs şirketi) · VKN 5860710646

Copyright © 2026 ataberkw.