Kazanımlar
- ST.OÖ.1.1. Satranç oyununu ve tahtasını tanır.
İçerik çerçevesi
- Satranç oyunu hakkında genel bilgi verilir.
- Satranç tahtasının; yatay, dikey, çapraz, kenar, köşelerine ve şeklinin kare olduğuna dikkat çekilir.
- Toplam hafta
- 42
- Ders haftası
- 38
- Tatil haftası
- 4
- Ünite / tema
- 7
- Konu
- 36
- Kazanım
- 49
2025-2026 yılı tamamlandı
Bu planın son haftası 22 – 26 Haziran 2026 tarihlerindeydi. Plan aşağıda tam olarak duruyor; bir sonraki eğitim öğretim yılının planları yayımlandığında bu sayfa güncellenecek.
Planı indirin
42 haftanın tamamı, 49 kazanımla birlikte — yazdırmaya hazır PDF. Düzenlenebilir Word (.docx) hâlini DersTakip uygulamasından alabilirsiniz.
Ünite ve tema dağılımı
Yılın hangi bölümünde hangi ünitenin olduğunu görmek için özet tablo.
| Ünite / tema | Hafta aralığı | Süre | Kazanım |
|---|---|---|---|
| Satranç Oyunu, Tahtası ve YönlerSatranç Oyununu ve Tahtasını Tanıma · Yatay ve Dikey Yönlerde Hareket · Çapraz Yönlerde Hareket | 1–5 | 5 hafta | 5 |
| Taşlar ve ÖzellikleriKale Taşının Hareketi · Fil Taşının Hareketi · Vezir Taşının Hareketi · Şah Taşının Hareketi · At Taşının Hareketi · Piyon Taşının Hareketi · Piyon Terfisi ve Başlangıç Konumu · Taşların Değerleri, Taş Alma ve Koruma | 6–14 | 8 hafta | 11 |
| Satrançta Şah Tehdidi ve MatŞahın Önemi ve Şah Çekme · Şah Tehdidinden Kurtulma · Şahın Alınamaması ve Mat Etme · Mat Alıştırmaları ve Pat Durumu · Beraberlik Durumları ve Mat/Pat Ayrımı · Ünite Tekrarı ve Alıştırmalar | 15–22 | 6 hafta | 10 |
| Satrançta Tehdit ve SavunmaTehdit Durumlarını Fark Etme · Perdeleme Yapma · Güvenli Kareleri Ayırt Etme · Taşını Koruma · Taş Alma · Tehdit ve Savunma Stratejileri Tekrarı | 23–29 | 6 hafta | 10 |
| Satrancın Özel KurallarıRok Hamlesi · Rok Hamlesi Uygulamaları · Geçerken Alma (En Passant) · Geçerken Alma Uygulamaları | 30–33 | 4 hafta | 4 |
| Satranç OynuyorumKarşılıklı Satranç Oynama · Karşılıklı Satranç Oynama Pratiği · Oyun Esnasında Yardım İsteme · Oyun Bitişi · Satrancın Etik Kuralları · Pratik Oyunlar ve Mini Turnuva · Turnuva Devamı ve Değerlendirme | 34–40 | 7 hafta | 9 |
| Genel Tekrar ve DeğerlendirmeDönem Sonu Genel Tekrar · Serbest Oyun ve Yıl Sonu Değerlendirmesi | 41–42 | 2 hafta | 0 |
Hafta hafta plan
42 hafta, tatiller dahil.
Satranç Oyunu, Tahtası ve Yönler
1–5. hafta8 Eylül – 10 Ekim 20255 kazanım
Kazanımlar (aynı)
- ST.OÖ.1.1. Satranç oyununu ve tahtasını tanır.
İçerik çerçevesi
- Öğrencilerden satranç tahtasının zemin karelerindeki açık, koyu kavramlarını fark etmeleri beklenir.
- Satranç tahtası üzerinde yatay ve dikey hizalamada sekize kadar saymalarına rehberlik edilir.
- Satranç tahtası tanıtılırken çeşitli oyunlar, etkinlikler, drama vb. yöntem ve tekniklerinden yararlanılır.
Kazanımlar
- ST.OÖ.1.2. Satranç tahtasında nesneleri yatay ve dikey yönlerde hareket ettirir.
İçerik çerçevesi
- Yatay ve dikey kavramı gösterilir.
- Karelerden oluşan zeminde, çeşitli etkinliklerle bedenin, nesnelerin yatay ve dikey yönde hareket ettirilmesi sağlanır.
Kazanımlar (aynı)
- ST.OÖ.1.2. Satranç tahtasında nesneleri yatay ve dikey yönlerde hareket ettirir.
İçerik çerçevesi
- Bu tür çalışmalarla satranç tahtası üzerinde konu pekiştirilir.
Kazanımlar
- ST.OÖ.1.3. Satranç tahtasında nesneleri çapraz yönlerde hareket ettirir.
İçerik çerçevesi
- Çapraz yön kavramı gösterilir.
- Karelerden oluşan zeminde, çeşitli etkinliklerle nesneler çapraz hareket ettirilir.
- Bu tür çalışmalardan sonra satranç tahtası üzerinde nesnelerin hareket ettirilmesi sağlanarak konu pekiştirilir.
Taşlar ve Özellikleri
6–14. hafta13 Ekim – 12 Aralık 202511 kazanım
Kazanımlar
- ST.OÖ.2.1. Kale taşının hareketini uygular.
İçerik çerçevesi
- Kale taşı ve taşın oyundaki konumu tanıtılır.
- Öğrencilere kalenin tahta üzerindeki hareketi gösterilir, öğrencilerin denemelerine fırsat verilir.
Kazanımlar
- ST.OÖ.2.2. Fil taşının hareketini uygular.
İçerik çerçevesi
- Fil taşı ve taşın oyundaki konumu tanıtılır.
- Öğrencilere filin tahta üzerindeki hareketi gösterilir, öğrencilerin denemelerine fırsat verilir.
Kazanımlar
- ST.OÖ.2.3. Vezir taşının hareketini uygular.
İçerik çerçevesi
- Vezir taşı ve taşın oyundaki konumu tanıtılır.
- Öğrencilere vezirin tahta üzerindeki hareketi gösterilir, öğrencilerin denemelerine fırsat verilir.
Kazanımlar
- ST.OÖ.2.4. Şah taşının hareketini uygular.
İçerik çerçevesi
- Şah taşı ve taşın oyundaki konumu tanıtılır.
- Öğrencilere şahın tahta üzerindeki hareketi gösterilir, öğrencilerin denemelerine fırsat verilir.
Kazanımlar
- ST.OÖ.2.5. At taşının hareketini uygular.
İçerik çerçevesi
- At taşı ve taşın oyundaki konumu tanıtılır.
- Öğrencilere atın tahta üzerindeki hareketi gösterilir, öğrencilerin denemelerine fırsat verilir.
Kazanımlar
- ST.OÖ.2.6. Piyon taşının hareketini uygular.
İçerik çerçevesi
- Piyon taşı ve taşın oyundaki konumu tanıtılır.
- Öğrencilere piyonun tahta üzerindeki hareketi gösterilir, öğrencilerin denemelerine fırsat verilir.
Kazanımlar
- ST.OÖ.2.7. Piyon terfisini uygular.
- ST.OÖ.2.8. Satrançtaki başlangıç konumunu dizer.
İçerik çerçevesi
- Piyonun terfi olma özelliği anlatılır.
- Satrançta en son sıraya ulaşan piyonun, vezir, kale, fil ya da at ile değiştirilmesi gerektiği vurgulanır.
- Satranç taşlarını doğru yerleştirmesine, taşların başlangıç konumuna göre dizilmesine rehberlik edilir.
Kazanımlar
- ST.OÖ.2.9. Taşların puan değerlerini kavrar.
- ST.OÖ.2.10. Satrançta taş almayı bilir.
- ST.OÖ.2.11. Satrançta saldırı altındaki taşın koruması kavramını açıklar.
İçerik çerçevesi
- Taşların değerlerini bilir ve değerlerine göre sıralayabilir, karşılaştırabilir, gruplayabilir.
- İyi taş alışı, kötü taş alışı ve eşit taş alışı kavramları üzerinde durulur.
- Korumasız taş ve korumalı taş kavramının ne olduğuna dikkat çekilir.
Satrançta Şah Tehdidi ve Mat
15–22. hafta15 Aralık 2025 – 6 Şubat 202610 kazanım
Kazanımlar
- ST.OÖ.3.1. Şahın, oyun için önemini açıklar.
- ST.OÖ.3.2. Şah çeker.
İçerik çerçevesi
- Öğrencilerin dikkati şahın önemine çekilir. Oyunun amacının şahı ele geçirmek olduğu vurgulanır.
- Öğrenciler bir veya daha fazla taşın, karşı tarafın şahını tehdit etmesi durumunun şah çekmek olduğunu bilir.
Kazanımlar
- ST.OÖ.3.3. Şah tehdidinden çeşitli teknikleri uygulayarak kurtulur.
İçerik çerçevesi
- Tehdit altında bulunan şahın; tehdit eden taşı alarak, kaçarak, başka bir taş ile perdeleme yaparak kurtarabileceği uygulama örnekleriyle verilir.
Kazanımlar
- ST.OÖ.3.4. Şahın diğer taşlar gibi alınamayacağını kavrar.
- ST.OÖ.3.5. Mat etmeyi açıklar.
İçerik çerçevesi
- Satranç oyunu bitse dahi şahın tahtadan alınmadığı, şahı almanın kural dışı bir hamle olduğu benimsetilir.
- Şah tehdidinden kurtulamayan tarafın mat olduğuna ve mat olma durumunda oyunun sona erdiğine dikkat çekilir.
Kazanımlar
- ST.OÖ.3.6. Tek hamlelik mat alıştırmalarını yapar.
- ST.OÖ.3.7. Pat durumunu bilir.
İçerik çerçevesi
- Satranç tahtasına dizilen tek hamlelik mat konumlarında doğru hamle uygulamalı olarak gösterilir.
- Hamle sırası kendinde olan öğrencinin şahı tehdit altında değilse, yapılabilecek hamle kalmamışsa konumun pat olduğu ve maçın berabere bittiği öğrenciye fark ettirilir.
Kazanımlar
- ST.OÖ.3.8. Berabere kalmanın ne olduğunu bilir.
- ST.OÖ.3.9. Mat ile pat konumlarını ayırt eder.
İçerik çerçevesi
- Satrançta beraberlik durumunun olduğu belirtilir. Beraberlik türleri olan taş yetmezliği, 50 hamle kuralı, 3 konum tekrarı, anlaşmalı beraberlik ve pat durumu anlatılır.
- Örnek konumlar arasında 'mat' ile 'pat' pozisyonlarının farkına varmaları sağlanır.
Kazanımlar
- ST.OÖ.3.9. Mat ile pat konumlarını ayırt eder.
İçerik çerçevesi
- Önceki kazanımlarda verilen 'mat' ve 'pat' durumları tekrar edilir.
- Öğrencilerin bu iki pozisyonu daha net ayırabilmelerini sağlayacak uygulamalar yaptırılır.
Satrançta Tehdit ve Savunma
23–29. hafta9 Şubat – 27 Mart 202610 kazanım
Kazanımlar
- ST.OÖ.4.1. Satrançta tehdit durumlarını fark eder.
İçerik çerçevesi
- Öğrencilere rakibinin ve kendi taşlarının konumları fark ettirilir.
- Örnek pozisyonlar üzerinde tehdit altında olan taşlar uygulamalı olarak gösterilir.
Kazanımlar
- ST.OÖ.4.2. Taşının önüne perdeleme yapar.
İçerik çerçevesi
- Tehdit eden ve edilen taş arasına kurallara uygun şekilde taşını oynayarak tehditten kurtulabileceği gösterilir.
Kazanımlar
- ST.OÖ.4.3. Satrançta güvenli kareleri ayırt eder.
İçerik çerçevesi
- Öğrencilerin tehdit altında olmayan kareleri görebilmelerine rehberlik edilir.
- Güvenli kareye gitmeyen taşın kaybedileceğine dair örnek uygulamalar yaptırılır.
Kazanımlar
- ST.OÖ.4.4. Taşını korur.
İçerik çerçevesi
- Tehdit altındaki taşın başka bir taştan destek alınarak veya güvenli bir kareye kaçırılarak kurtarılabileceği gösterilir.
Kazanımlar
- ST.OÖ.4.5. Satrançta taş alır.
İçerik çerçevesi
- Tehdit altında olan taşın istenirse alınabileceği ile ilgili uygulamalar yapılabilir.
Kazanımlar
- ST.OÖ.4.1. Satrançta tehdit durumlarını fark eder.
- ST.OÖ.4.2. Taşının önüne perdeleme yapar.
- ST.OÖ.4.3. Satrançta güvenli kareleri ayırt eder.
- ST.OÖ.4.4. Taşını korur.
- ST.OÖ.4.5. Satrançta taş alır.
İçerik çerçevesi
- Tehdit ve savunma konuları ile ilgili çeşitli alıştırmalar ve pratik oyunlar oynanır.
Satrancın Özel Kuralları
30–33. hafta30 Mart – 24 Nisan 20264 kazanım
Kazanımlar
- ST.OÖ.5.1. Rok hamlesini uygular.
İçerik çerçevesi
- Rok hamlesinin şahın özel bir hamlesi ve kalenin şah ile yer değiştirmesi olduğuna dikkat çekilir.
Kazanımlar
- ST.OÖ.5.1. Rok hamlesini uygular.
İçerik çerçevesi
- Rok hamlesi ile ilgili çeşitli uygulamalar ve alıştırmalar yaptırılır.
Kazanımlar
- ST.OÖ.5.2. Piyonun geçerken alma hamlesini kavrar.
İçerik çerçevesi
- Piyonlar çapraz alan taşlardır ancak ilk çıkışta iki kare ilerlediğinde bir piyonun tehdit karesinden atlanılmışsa o piyonun bir kare çıkmış olduğu kabul edilir ve piyon çapraz alınır.
Kazanımlar
- ST.OÖ.5.2. Piyonun geçerken alma hamlesini kavrar.
İçerik çerçevesi
- Öğrencilere geçerken alma kuralına uygun olarak kavrayabileceği örnekler sunulmalıdır.
Satranç Oynuyorum
34–40. hafta27 Nisan – 12 Haziran 20269 kazanım
Kazanımlar
- ST.OÖ.6.1. Karşılıklı satranç oynar.
İçerik çerçevesi
- Oyuna başlarken rakibe başarılar dilenmesi gerektiğine, kurallara uygun karşılıklı maç yapılmasına vb. konulara dikkat çekilir.
Kazanımlar
- ST.OÖ.6.1. Karşılıklı satranç oynar.
İçerik çerçevesi
- Öğrencilerin öğrendikleri kuralları uygulayarak birbirleriyle maç yapmaları için zaman ve fırsat tanınır.
Kazanımlar
- ST.OÖ.6.2. Oyun esnasında yardım ister.
İçerik çerçevesi
- Oyun oynarken karşılaştığı kurallarla ilgili sorunlarda öğretmeninden / hakemden el kaldırma yoluyla yardım istenmesi ve satrancın sessiz bir ortamda konuşulmadan oynanacağı kavratılır.
Kazanımlar
- ST.OÖ.6.3. Oyun bitişini açıklar.
İçerik çerçevesi
- Oyunun nasıl bittiği, kazanç, kayıp, berabere durumları örneklerle açıklanır.
- Satranç materyallerinin düzenli bir şekilde toplanması, yerine bırakılması vb. davranışlar kazandırılır.
Kazanımlar
- ST.OÖ.6.4. Satrancın etik kurallarının farkına varır.
İçerik çerçevesi
- Öğrencilere oyun arkadaşlarına saygı duyma, oyun bitiminde birbirlerini tebrik etme vb. davranışlar kazandırılır.
- Diğer oyunlara müdahale etmemeleri gerektiğine dikkat çekilir.
Kazanımlar
- ST.OÖ.6.1. Karşılıklı satranç oynar.
- ST.OÖ.6.4. Satrancın etik kurallarının farkına varır.
İçerik çerçevesi
- Öğrenciler arasında küçük gruplar halinde veya sınıf çapında bir turnuva düzenlenir.
- Turnuva sırasında etik kurallara ve oyun kurallarına uyulması gözlemlenir.
Kazanımlar
- ST.OÖ.6.1. Karşılıklı satranç oynar.
- ST.OÖ.6.3. Oyun bitişini açıklar.
İçerik çerçevesi
- Mini turnuvanın final maçları oynanır.
- Turnuva sonuçları değerlendirilir ve katılım için tüm öğrenciler tebrik edilir.
Genel Tekrar ve Değerlendirme
41–42. hafta15 – 26 Haziran 2026
İçerik çerçevesi
- Yıl boyunca öğrenilen tüm konular (tahta, taşların hareketi, özel kurallar, mat, pat vb.) tekrar edilir.
- Öğrencilerin eksik olduğu düşünülen konular üzerinde durulur.
İçerik çerçevesi
- Öğrencilerin serbestçe satranç oynamalarına imkan tanınır.
- Yıl boyunca gösterdikleri gelişim hakkında genel bir değerlendirme yapılır.
Planın tamamını PDF olarak indirebilir ya da doğrudan yazdırabilirsiniz (Ctrl+P) — yazdırma görünümü sadeleştirilmiştir.
Sık sorulanlar
1. Sınıf Satranç — Okul Öncesi dersi kaç haftalık plana göre işleniyor?
Plan 42 hafta üzerinden kuruludur: 38 hafta ders, 4 hafta tatil. Ders haftada 1 saattir, yani yıl boyunca yaklaşık 38 ders saati eder.
1. Sınıf Satranç — Okul Öncesi ilk hafta hangi konuyla başlıyor?
İlk ders haftası (8 – 12 Eylül 2025) Satranç Oyunu, Tahtası ve Yönler teması altında Satranç Oyununu ve Tahtasını Tanıma konusuyla başlar.
Bu derste kaç kazanım var?
Plan boyunca 49 kazanım ve 67 süreç bileşeni yer alır; bunlar 7 ünite/tema ve 36 konu başlığına dağılmıştır.
Plandaki tatil haftaları hangileri?
Takvimde Ara Tatil, Yarıyıl Tatili haftaları ders dışıdır; planda boş bırakılmış olarak görünür. Toplam 4 hafta bu şekildedir.
Bu planı olduğu gibi kullanabilir miyim?
Başlangıç noktası olarak evet, ancak yıllık planı zümreniz onaylar. Okulunuzun ders saati, tatil takvimi ve sınıfınızın hızı farklıysa haftaları kaydırmanız gerekir.
1. Sınıf düzeyindeki diğer dersler
Not: 2025-2026 Eğitim Öğretim Yılı tamamlandı. Bu sayfa arşiv değeriyle açık kalıyor; yeni yılın planı yayımlandığında buradan erişebileceksiniz.
Aynı planı telefonda taşımak
Planın tamamı bu sayfada ve PDF olarak indirilebiliyor — üyelik yok, kilit yok. DersTakip uygulaması bunun üstüne şunları ekler:
- Doğru haftadan açılır. Uygulama plan takvimine bakıp bugünün haftasına kendisi gider; hafta aramakla uğraşmazsınız.
- Haftalara not düşersiniz. "Bu hafta 2 saat kaydık", "telafi gerekiyor" gibi notlar haftanın altında kalır.
- Derslerinizi favorilere alırsınız. Girdiğiniz 4-5 ders, her açılışta ilk ekranda olur.
- Düzenlenebilir Word (.docx). Sitedeki PDF baskıya hazırdır; zümrede üzerinde oynayacağınız .docx dosyasını uygulama üretir.
- Tüm sınıflarda kazanım araması yaparsınız. Bir kazanımın hangi sınıfın hangi haftasında geçtiğini aratabilirsiniz.
Uygulamada bu bölümün adı Kazanımlar. Ücretsizdir; planları görmek için ödeme gerekmez.