{"id":4177,"date":"2026-08-04T11:00:00","date_gmt":"2026-08-04T08:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/derstakip.app\/blog\/?p=4177"},"modified":"2026-08-03T01:19:36","modified_gmt":"2026-08-02T22:19:36","slug":"tekrarlama-zorlantisi-neden-gecmisi-tekrarliyoruz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/derstakip.app\/blog\/tekrarlama-zorlantisi-neden-gecmisi-tekrarliyoruz\/","title":{"rendered":"Tekrarlama Zorlant\u0131s\u0131: Neden Ge\u00e7mi\u015fi Tekrarl\u0131yoruz?"},"content":{"rendered":"\n<h1 class=\"wp-block-heading\" id=\"tekrarlama-zorlant\u0131s\u0131-neden-ge\u00e7mi\u015fi-tekrarl\u0131yoruz\">Tekrarlama Zorlant\u0131s\u0131: Neden Ge\u00e7mi\u015fi Tekrarl\u0131yoruz?<\/h1>\n\n\n\n<p>Ge\u00e7en d\u00f6nem de ayn\u0131 yerde tak\u0131ld\u0131n. Konu bitmeden deneme \u00e7\u00f6zd\u00fcn, yanl\u0131\u015flar\u0131 deftere ge\u00e7irmeden kapatt\u0131n, \u201cyar\u0131n toparlar\u0131m\u201d dedin. Yar\u0131n geldi\u011finde yine ayn\u0131 masa, ayn\u0131 telefon, ayn\u0131 su\u00e7luluk. Bazen ili\u015fki taraf\u0131nda da benzer bir hik\u00e2ye \u00e7\u0131kar: seni yoran arkada\u015fl\u0131k, seni bo\u011fan beklenti, seni k\u00fc\u00e7\u00fclten bir konu\u015fma tarz\u0131. Zihin \u201cbu sefer farkl\u0131 olacak\u201d der. Sahne yine ayn\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Buna psikolojide <strong>tekrarlama zorlant\u0131s\u0131<\/strong> (repetition compulsion) denir. K\u0131saca: bilin\u00e7li olarak istemesek de ge\u00e7mi\u015fteki \u00f6r\u00fcnt\u00fcleri yeniden sahneleme e\u011filimi. Bu yaz\u0131 seni \u201cbozuksun\u201d diye etiketlemez. Amac\u0131, d\u00f6ng\u00fcy\u00fc isimlendirmek ve s\u0131nav haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131nda pratik olarak nereden k\u0131rabilece\u011fini g\u00f6stermek.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"tekrarlama-zorlant\u0131s\u0131-nedir\">Tekrarlama zorlant\u0131s\u0131 nedir?<\/h2>\n\n\n\n<p>Kavram Freud\u2019a dayan\u0131r. Temel fikir \u015fudur: zihin, yar\u0131m kalm\u0131\u015f veya ac\u0131 veren bir deneyimi sadece hat\u0131rlamakla yetinmez; onu yeniden ya\u015fayarak \u201cbu kez kontrol edebilirim\u201d yan\u0131lsamas\u0131na girer. Bazen bilin\u00e7li bir se\u00e7im gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. \u00c7o\u011fu zaman otomatiktir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6\u011frenci hayat\u0131nda bu, \u201chep ayn\u0131 hatay\u0131 yap\u0131yorum\u201d c\u00fcmlesinin arkas\u0131ndaki mekanizmad\u0131r. Zeka eksikli\u011fi de\u011fildir. Al\u0131\u015fkanl\u0131k + duygu + tan\u0131d\u0131k his birle\u015fince beyin tan\u0131d\u0131k yolu se\u00e7er. Tan\u0131d\u0131k olan, iyi olsa da k\u00f6t\u00fc olsa da g\u00fcvenli hisseder. \u00c7\u00fcnk\u00fc tahmin edilebilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bir \u00f6rnek: Ge\u00e7en y\u0131l deneme g\u00fcn\u00fc sabah\u0131 panikledin, konular aras\u0131nda z\u0131plad\u0131n, s\u00fcre y\u00f6netimi \u00e7\u00f6kt\u00fc. Bu y\u0131l da deneme sabah\u0131 ayn\u0131 pani\u011fi hissedince v\u00fccut \u201cbildi\u011fim senaryo\u201dya kayar. Eller ayn\u0131 h\u0131zda sayfa \u00e7evirir, ayn\u0131 \u201cyeti\u015fmeyecek\u201d c\u00fcmlesi d\u00f6ner. Zihin ge\u00e7mi\u015fi tekrar etmez; ge\u00e7mi\u015fin <em>y\u00f6ntemini<\/em> tekrar eder.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"neden-ayn\u0131-hatalar\u0131-yapar\u0131z\">Neden ayn\u0131 hatalar\u0131 yapar\u0131z?<\/h2>\n\n\n\n<p>\u00dc\u00e7 katman genelde \u00fcst \u00fcste biner.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>1) Tan\u0131d\u0131kl\u0131k \u00f6d\u00fcl\u00fc.<\/strong> Beyin belirsizlikten ho\u015flanmaz. Yeni bir \u00e7al\u0131\u015fma y\u00f6ntemi, yeni bir uyku saati, yeni bir mola ritmi ilk g\u00fcnlerde garip gelir. Eski d\u00fczen k\u00f6t\u00fc sonu\u00e7 verse bile \u201cen az\u0131ndan bildi\u011fim \u015fey\u201ddir. Bu y\u00fczden \u201cplan\u0131 de\u011fi\u015ftirece\u011fim\u201d niyeti s\u0131k s\u0131k eski plana geri d\u00fc\u015fer.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>2) Yar\u0131m kalan hik\u00e2ye.<\/strong> \u201cO denemede mahvoldum \u00e7\u00fcnk\u00fc yeterince \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131\u015ft\u0131m\u201d diye bir anlat\u0131 kurduysan, zihin bu anlat\u0131y\u0131 do\u011frulamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Az \u00e7al\u0131\u015f\u0131p yine k\u00f6t\u00fc gelince hik\u00e2ye tutarl\u0131 kal\u0131r. Tutarl\u0131l\u0131k, ac\u0131dan daha rahat gelebilir. Kula\u011fa ters geliyor ama duygusal olarak i\u015fler b\u00f6yledir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>3) Duygu ka\u00e7\u0131rma.<\/strong> Zor konuyla oturmak utan\u00e7, s\u0131k\u0131lma veya yetersizlik duygusunu uyand\u0131r\u0131r. Telefon, oda d\u00fczeni, \u201c\u00f6nce bir kahve\u201d gibi k\u00fc\u00e7\u00fck ka\u00e7\u0131\u015flar o duyguyu erteler. Erteleme k\u0131sa vadede rahatlat\u0131r; uzun vadede ayn\u0131 sahneyi b\u00fcy\u00fct\u00fcr. Yani tekrar, bazen bilginin de\u011fil, duygunun y\u00f6netilme bi\u00e7imidir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bunlar\u0131n hi\u00e7biri \u201ctembellik\u201d etiketiyle \u00e7\u00f6z\u00fclmez. Etiket koyunca d\u00f6ng\u00fc daha da g\u00fc\u00e7lenir: \u201cBen tembelim \u2192 yine erteledim \u2192 tembel oldu\u011fum do\u011fruland\u0131.\u201d<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"\u00f6\u011frenci-hayat\u0131nda-en-s\u0131k-g\u00f6r\u00fclen-tekrar-sahneleri\">\u00d6\u011frenci hayat\u0131nda en s\u0131k g\u00f6r\u00fclen tekrar sahneleri<\/h2>\n\n\n\n<p>Kendini \u015fu sahnelerden birinde buluyorsan, muhtemelen konuyu biliyorsundur:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Her denemeden sonra analiz defteri a\u00e7madan \u201csonraki denemede toparlar\u0131m\u201d demek<\/li>\n<li>Zay\u0131f derste \u00f6nce kolay sorulara s\u0131\u011f\u0131n\u0131p zor konuyu hep sona b\u0131rakmak<\/li>\n<li>Uykusuz gece + sabah pani\u011fi kombinasyonunu \u201cson d\u00fczl\u00fckte normal\u201d sanmak<\/li>\n<li>Motivasyon gelince 6 saat \u00e7al\u0131\u015f\u0131p sonraki \u00fc\u00e7 g\u00fcn tamamen kopmak<\/li>\n<li>\u201cBu sefer disiplinli olaca\u011f\u0131m\u201d deyip program\u0131 ger\u00e7ek hayat\u0131na s\u0131\u011fmayacak kadar \u015fi\u015firmek<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Dikkat et: hepsinde niyet iyi. Sorun niyet de\u011fil, <em>tekrarlayan y\u00f6ntem<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"d\u00f6ng\u00fcy\u00fc-fark-etmek-ilk-k\u0131r\u0131lma-noktas\u0131\">D\u00f6ng\u00fcy\u00fc fark etmek: ilk k\u0131r\u0131lma noktas\u0131<\/h2>\n\n\n\n<p>De\u011fi\u015fim \u201cdaha fazla irade\u201d ile ba\u015flamaz. \u00d6nce farkla ba\u015flar. Haftada bir, 10 dakikal\u0131k d\u00fcr\u00fcst bir not yeter:<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li>Bu hafta hangi sahne tekrar etti?<\/li>\n<li>O an bedende ne oldu? (g\u00f6\u011f\u00fcste s\u0131k\u0131\u015fma, h\u0131zl\u0131 nefes, \u201cka\u00e7ay\u0131m\u201d hissi)<\/li>\n<li>Hangi k\u00fc\u00e7\u00fck ka\u00e7\u0131\u015f geldi? (telefon, ba\u015fka derse atlama, \u201cbug\u00fcnl\u00fck yeter\u201d)<\/li>\n<li>Bu sahneyi ge\u00e7en ay da ya\u015fad\u0131m m\u0131?<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p>Ama\u00e7 kendini yarg\u0131lamak de\u011fil, kal\u0131b\u0131 kameraya almak. \u0130sim koyunca otomatik pilottan \u00e7\u0131kmak kolayla\u015f\u0131r. \u201cYine tembellik yapt\u0131m\u201d yerine \u201cyine zor konuyla temas edince ka\u00e7\u0131\u015f devreye girdi\u201d demek, m\u00fcdahale alan\u0131n\u0131 netle\u015ftirir.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"d\u00f6ng\u00fcy\u00fc-k\u0131rmak-k\u00fc\u00e7\u00fck-s\u0131k\u0131c\u0131-i\u015fe-yarar-ad\u0131mlar\">D\u00f6ng\u00fcy\u00fc k\u0131rmak: k\u00fc\u00e7\u00fck, s\u0131k\u0131c\u0131, i\u015fe yarar ad\u0131mlar<\/h2>\n\n\n\n<p>B\u00fcy\u00fck d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm vaadi burada yok. Tekrarlama zorlant\u0131s\u0131 b\u00fcy\u00fck jestlerle de\u011fil, <em>farkl\u0131 bir mikro davran\u0131\u015fla<\/em> zay\u0131flar. Beyin yeni yolu ancak tekrarland\u0131k\u00e7a g\u00fcvenli sayar.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"1-tek-sahne-se\u00e7-hepsini-birden-de\u011fi\u015ftirme\">1) Tek sahne se\u00e7, hepsini birden de\u011fi\u015ftirme<\/h3>\n\n\n\n<p>Ayn\u0131 anda uyku, program, beslenme, sosyal medya, deneme analizi\u2026 Bu, yeni bir d\u00f6ng\u00fcn\u00fcn ba\u015flang\u0131c\u0131d\u0131r: a\u015f\u0131r\u0131 plan \u2192 \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f \u2192 su\u00e7luluk. Bu hafta tek sahne se\u00e7. Mesela sadece deneme analizi. Di\u011fer her \u015fey \u015fimdilik oldu\u011fu gibi kals\u0131n.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"2-ayn\u0131-an-i\u00e7in-\u00f6nceden-karar-ver\">2) \u201cAyn\u0131 an\u201d i\u00e7in \u00f6nceden karar ver<\/h3>\n\n\n\n<p>Tekrar \u00e7o\u011fu zaman karar an\u0131nda do\u011far. Deneme bitince yorgunsundur; analiz defteri a\u011f\u0131r gelir. Karar\u0131 o ana b\u0131rakma. \u00d6nceden yaz: \u201cDeneme bitince 20 dakika sadece yanl\u0131\u015flar\u0131n konusunu i\u015faretleyece\u011fim. \u00c7\u00f6z\u00fcm yok, sadece etiket.\u201d Yirmi dakika bitince kalk. Bitmemi\u015f hissetmek sorun de\u011fil; farkl\u0131 davranm\u0131\u015f olmak \u00f6nemli.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"3-duyguyu-yok-etme-ta\u015f\u0131\">3) Duyguyu yok etme, ta\u015f\u0131<\/h3>\n\n\n\n<p>Zor konuya oturunca gelen s\u0131k\u0131\u015fmay\u0131 \u201cdemek ki yapam\u0131yorum\u201d diye okuma. O s\u0131k\u0131\u015fma \u00e7o\u011fu zaman \u00f6\u011frenmenin giri\u015f \u00fccreti. 25 dakika zamanlay\u0131c\u0131 kur, sadece tek alt ba\u015fl\u0131k a\u00e7. Ama\u00e7 konuyu bitirmek de\u011fil, o duyguyla masada kalmay\u0131 pratik etmek. Ka\u00e7\u0131\u015f iste\u011fi gelirse not d\u00fc\u015f: \u201cka\u00e7mak istedim, 5 dakika daha kald\u0131m.\u201d K\u00fc\u00e7\u00fck kal\u0131\u015flar birikir.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"4-kan\u0131t\u0131-g\u00f6r\u00fcn\u00fcr-k\u0131l\">4) Kan\u0131t\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr k\u0131l<\/h3>\n\n\n\n<p>Zihin eski hik\u00e2yeyi sever: \u201cBen zaten toparlayamam.\u201d Buna kar\u015f\u0131 somut iz b\u0131rak. \u00c7al\u0131\u015fma seanslar\u0131n\u0131, deneme analizlerini, biten alt konular\u0131 bir yerde i\u015faretle. Duvar takvimi de olur, <a href=\"https:\/\/derstakip.app\">DersTakip<\/a> gibi bir takip arac\u0131 da. \u00d6nemli olan \u201cyapt\u0131m\u201d\u0131n g\u00f6zle g\u00f6r\u00fclmesi. Tekrarlayan ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131k anlat\u0131s\u0131, \u00fcst \u00fcste binen k\u00fc\u00e7\u00fck kan\u0131tlarla zay\u0131flar.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"5-eski-plana-nostalji-geldi\u011finde-panikleme\">5) Eski plana nostalji geldi\u011finde panikleme<\/h3>\n\n\n\n<p>Yeni d\u00fczenin ikinci haftas\u0131nda eski d\u00fczen \u00f6zlenir. \u201cEskiden daha spontane \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordum, belki o daha iyiydi\u201d d\u00fc\u015f\u00fcncesi s\u0131k gelir. Bu, bozulma de\u011fil; al\u0131\u015fkanl\u0131k sisteminin direncidir. \u0130ki haftal\u0131k veriye bak. Hisse de\u011fil, sonuca. Deneme netine, analiz tamamlama oran\u0131na, uyku d\u00fczenine bak. His her zaman en g\u00fcvenilir pusula de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"ne-zaman-yaln\u0131z-ilerlemek-yetmez\">Ne zaman yaln\u0131z ilerlemek yetmez?<\/h2>\n\n\n\n<p>Baz\u0131 tekrarlar ders program\u0131 d\u00fczeltmesiyle \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fcr. Baz\u0131lar\u0131 daha derin ba\u011flara ba\u011fl\u0131d\u0131r: s\u00fcrekli de\u011fersiz hissetme, yo\u011fun kayg\u0131, ili\u015fki \u00f6r\u00fcnt\u00fclerinin \u00e7al\u0131\u015fma hayat\u0131n\u0131 fel\u00e7 etmesi. Haftalarca uyuyam\u0131yorsan, panik bedensel belirtilerle geliyorsa ya da \u201cyine ayn\u0131 \u015fey\u201d d\u00fc\u015f\u00fcncesi g\u00fcnl\u00fck i\u015flevini bozuyorsa, okul rehber \u00f6\u011fretmeni veya bir uzmana ba\u015fvurmak g\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fck de\u011fildir. Tam tersine, d\u00f6ng\u00fcy\u00fc d\u0131\u015far\u0131dan g\u00f6rmek i\u00e7in en temiz ad\u0131md\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"bu-hafta-i\u00e7in-tek-deneme\">Bu hafta i\u00e7in tek deneme<\/h2>\n\n\n\n<p>Yaz\u0131y\u0131 kapat\u0131rken kendine \u015funu sor: Ge\u00e7en ay hangi sahne en az iki kez oynand\u0131?<\/p>\n\n\n\n<p>Cevab\u0131 bulduysan, o sahne i\u00e7in <em>tek<\/em> farkl\u0131 mikro davran\u0131\u015f yaz. \u00d6rnek: \u201cMatematikte zor soruya gelince telefonu odan\u0131n d\u0131\u015f\u0131na b\u0131rak\u0131p 10 dakika sadece sorunun ne sordu\u011funu yazaca\u011f\u0131m.\u201d K\u00fc\u00e7\u00fck. \u00d6l\u00e7\u00fclebilir. Bug\u00fcn denenebilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Tekrarlama zorlant\u0131s\u0131 seni tan\u0131mlamaz. Tan\u0131mlayan \u015fey, ayn\u0131 sahne geldi\u011finde ikinci kez ne se\u00e7ti\u011findir. Ge\u00e7mi\u015fi silmek zorunda de\u011filsin; sadece bu sefer ayn\u0131 filmi ayn\u0131 y\u00f6netmen notlar\u0131yla \u00e7ekmek zorunda da de\u011filsin.<\/p>\n\n\n\n<p>Haz\u0131rsan otur, bu haftan\u0131n tek sahnesini se\u00e7 ve <a href=\"https:\/\/derstakip.app\">DersTakip<\/a> ile \u00e7al\u0131\u015fma izini g\u00f6r\u00fcn\u00fcr k\u0131l. D\u00f6ng\u00fcy\u00fc k\u0131rmak b\u00fcy\u00fck bir motivasyon konu\u015fmas\u0131 de\u011fil; farkl\u0131 ge\u00e7mi\u015f bir Sal\u0131 ak\u015fam\u0131d\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ayn\u0131 \u00e7al\u0131\u015fma hatalar\u0131n\u0131, ayn\u0131 ertelemeyi, ayn\u0131 pani\u011fi yeniden ya\u015f\u0131yorsan bu rastlant\u0131 olmayabilir. Tekrarlama zorlant\u0131s\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenci hayat\u0131na indirgeyip d\u00f6ng\u00fcy\u00fc k\u0131rman\u0131n yollar\u0131n\u0131 anlatt\u0131k.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4179,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[89,34],"tags":[116,117,105,98,115],"class_list":["post-4177","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ogrenci-psikolojisi","category-rehberlik","tag-aliskanlik","tag-motivasyon","tag-ogrenci-psikolojisi","tag-rehberlik","tag-tekrarlama-zorlantisi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/derstakip.app\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4177","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/derstakip.app\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/derstakip.app\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/derstakip.app\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/derstakip.app\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4177"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/derstakip.app\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4177\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4180,"href":"https:\/\/derstakip.app\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4177\/revisions\/4180"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/derstakip.app\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4179"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/derstakip.app\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4177"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/derstakip.app\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4177"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/derstakip.app\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4177"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}